توجه به اين نكته لازم است كه جداى از ابان بن عثمان الأحمر ، شخص ديگرى با عنوان ابان بن عثمان بن عفان وجود دارد كه فرزند خليفه سوم بوده و جداى از آنكه سالها حكومت مدينه را داشته ، ادعا شده كه در اخبار سيرهء نبوى نيز دستى داشته است . تشابه اسمى سبب شده است تا برخى به خطا پسر عثمان بن عفان را بجاى ابان امامى مذهب قرار دهند . از جمله فؤاد سزگين در بيان سيره نويسان عصر اول ، از ابان بن عثمان بن عفان ياد كرده و نوشته است كه منقولاتى از او در تاريخ يعقوبى آمده است . « 1 » اين در حالى است كه فردى كه در تاريخ يعقوبى از وى نقل شده ، ابان بن عثمان الأحمر است . دليل آن نيز اين كه يعقوبى تصريح مىكند كه وى راوى اخبار امام جعفر صادق عليه السلام است . طبيعى است كه سن و سال پس خليفه سوم كه در جنگ جمل در كنار عايشه بوده در اين حد نبوده كه بتواند راوى اخبار امام صادق عليه السلام باشد . به علاوه كه نگاهى به مصادر حديثى شيعه و آشنايى مختصر با احاديث ابان ، نشان مىدهد كه اين خطا ، خبط و خلط بسيار بزرگى است . ابان در شمار اصحاب اجماع است ، كسانى كه « اجمعت العصابة على تصحيح ما يصح عنهم » كسانى كه آنچه صحت انتسابش به ايشان درست باشد ، نبايد در آن ترديد كرد . اين امر ، بهترين دليل بر مرتبت والاى علمى و وثاقت ابان بن عثمان است . ابان خود از اصحاب امام صادق عليه السلام بوده و شمار زياد حديث بلاواسطه از ايشان نقل كرده است . با اين حال ، وى در محضر برخى از بزرگان از اصحاب امام باقر و صادق عليهما السلام شاگردى كرده و احاديث بيشمارى به واسطهء آنها از اين دو امام بزرگوار نقل كرده است . شايد اين دليلى بر آن باشد كه وى در ميان اصحاب امام صادق عليه السلام در شمار جوانان اصحاب بوده است . وى جداى از شاگردان فراوانى كه تربيت كرده ، دو كتاب نيز داشته است . يكى همين كتاب سيرهء اوست كه در ادامه از آن سخن خواهيم گفت و ديگر « اصل » او كه شيخ به اجمال از آن ياد كرده و طبعاً احاديث فقهى و اعتقادى زيادى در آن بوده كه از همان طريق با توسط شاگردان به منابع حديثى راه يافته است . يكى از مهمترين شاگران او ابن أبى عمير كه ابان از مشايخ عمدهء او به شمار مىآيد . برخى ديگر از روات او عبارتند از : محمد بن زياد بياع ، محمد بن زياد ازدى ، حماد بن عيسى ، حسن بن على بن فضال ، احمد بن محمد بن أبى نصر بزنطى ، على بن مهزيار ، محمد بن وليد صيرفى ، عبد الله بن حماد انصارى ، حسن بن على الوشاء ، محمد بن خالد برقى ، حسن بن محبوب ، يونس بن عبد الرحمان ابراهيم بن أبى البلاد ، فضالة بن أيوب

--> ( 1 ) . تاريخ التراث العربي ، التدوين التاريخي 70