خداوند در آيات چهل و هفتم و چهل و هشتم دو گروه مشركان را از لحاظ اهدافى كه براى جنگ دارند مقايسه مىكند . « همانند آن كسان مباشيد كه سرمست غرور و براى خود نمايى از ديار خويش بيرون آمدند و ديگران را از راه خدا باز داشتند و خدا به هر كارى كه مىكنند ، احاطه دارد . » مشركان تصورشان اين بود كه به راحتى بر مسلمانان غلبه مىكنند : « وَ إِذْ زَيَّنَ لَهُمُ الشَّيْطانُ أَعْمالَهُمْ وَ قالَ لا غالِبَ لَكُمُ الْيَوْمَ مِنَ النَّاسِ وَ إِنِّي جارٌ لَكُمْ ، شيطان كردارشان را در نظرشان بياراست و گفت : امروز از مردم ، كسى بر شما پيروز نمىشود و من پناه شمايم . ولى چون دو فوج روبه رو شدند ، او بازگشت و گفت : من از شما بيزارم . » منافقان مدينه عشق مردم مسلمان به دينشان و حس فداكارى آنها را در راه خدا ، بطور نادرستى تفسير مىكرده و مىگفتند : « غَرَّ هؤُلاءِ دِينُهُمْ ، اينان را دينشان بفريفته است . » در ادامه ، از مؤمنان خواسته شده اگر تعدادشان تا يك دوم مشركان است ، در جنگ بايستند و پايدارى كنند كه غلبه خواهند يافت ، گرچه حتى اگر يك دهم مشركان باشند و پايدارى كنند ، بر كافران پيروز خواهند شد ، اما خداوند اين رقم دوم را به عنوان يك تكليف بر مؤمنان فرض نكرده و مقاومت آنان را تا سرحد يك دوم به عنوان يك تكليف شرعى و عدم جواز فرار از جنگ مطرح ساخته است . در آيهء شصت و هفتم به رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم گفته شده كه نبايد در زمان وقوع جنگ اسير گرفته شود ، مگر آن كه جنگ با غلبهء مسلمانان ، راكد شده و مسلمانان موقعيت خويش را تثبيت كرده باشند . پيش از اين به اين آيه و ديدگاههاى مطرح شده اشاره كرديم . در مورد اسيران نيز كه پولى براى آزاد شدن خود پرداختند ، آمده است : « اى پيامبر ، به اسيرانى كه در دست شما هستند بگو : اگر خدا در دلهايتان نشان ايمان ببيند ، بهتر از آنچه از شما گرفته شده ارزانيتان خواهد داشت و شما را مورد عفو قرار مىدهد ، و خدا آمرزندهء مهربان است . » در ادامه ، در آيهء هفتاد و دوم ، شرط ايمان آوردن مسلمانان از مدينه را « هجرت » دانسته و فرموده است كه « وَ الَّذِينَ آمَنُوا وَ لَمْ يُهاجِرُوا ما لَكُمْ مِنْ وَلايَتِهِمْ مِنْ شَيْءٍ حَتَّى يُهاجِرُوا ، آنان كه ايمان آورده‌اند و مهاجرت نكرده‌اند ، دوستان - اولياى - شما نيستند تا آنگاه كه هجرت كنند » . رخدادهاى ميان بدر و احد 1 - برخورد با شاعران كافر و يهودى از رمضان سال دوم تا شوّال سال سوم ، رخدادهاى فراوانى در مدينه و اطراف آن روى داد