بيعت عقبهء دوم ، آنان ، تنها در خانهء خويش او را يارى مىرسانند . در تعهدى كه آنان در بيعت عقبهء دوم عهده‌دار شدند آمده بود : « إنا برآءٌ من ذمامك حتى تَصِلَ الى دارنا ، فاذا وصلت الينا ، فأنت فى ذِمّتنا ، نمنع منك مِمّا نمنع منه آباءنا و نساءنا » ؛ « 1 » « تا زمانى كه به خانهء ما قدم نگذارى ، ذمّه‌اى - تعهدى - نسبت به شما نداريم ؛ زمانى كه نزد ما آمدى ، نسبت به تو متعهد هستيم و همانگونه از تو دفاع مىكنيم كه از پدران و زنانمان . » سيره نويسان گفته‌اند كه رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم پيش از آن از احدى از انصار در جنگها استفاده نكرده بود . « 2 » با توجه به اين مطلب تعبير « اشيروا » و يا تعبير « استشار » كه ابن سعد آن را آورده به معناى مشورت مصطلح نيست بلكه رفع يك مشكل با انصار است گرچه مشورت در همه امور ، بويژه امر جنگ كه بار گرانش بر دوش مردم است امرى پسنديده بود و موارد استشاره رسول خدا ص - نيز در جنگهاست . سعدبن معاذ كه متوجه ماجرا شد گفت : گويا مقصودت ما هستيم ! من از سوى انصار پاسخ مىدهم . گويا تو به دستور خداوند از خانه‌ات بيرون آمدى ، ما به تو ايمان آورده و تصديقت كرده‌ايم و شهادت به درستى آيات قرآنى داده‌ايم ، با تو پيمان بسته‌ايم كه اطاعت و فرمانبرى تو را كنيم ، اى رسول خدا ! حركت كن ، اگر از اين دريا بگذرى و در آن فرو روى ، ما همراه تو خواهيم بود . سعد طى سخنان خود - كه به تفصيل در منابع ياد شده - حمايت جانى و مالى كامل انصار را يادآور شده و گفت : ديگرانى نيز كه در مدينه مانده‌اند تصور نمىكردند جنگى در مىگيرد و الّا حتما در آن شركت مىكردند . پس از سخنان سعد ، رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم اعلام حركت داده و فرمود كه خداوند وعده نصرت بر يكى از دو گروه - كاروان و يا سپاه - را به وى داده است . « 3 » تنها در اينجا بود كه پرچم جنگ برافراشته شد . سيره نويسان مسير حركت رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم را منطقه به منطقه ياد كرده‌اند . « 4 » رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم شب جمعه ، هفدهم رمضان به منطقهء بدر رسيد . فاصلهء ميان مسلمانان و مشركان يك سرى تپه‌هاى شنى بود و آنان از حضور يكديگر در منطقه‌اى واحد بىخبر بودند . رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم در راه با سفيان ضمرى برخورد كرد . در آنجا بدون معرفى خود از سپاه قريش و سپاه محمد صلى الله عليه و آله و سلم پرسيد . او گفت : شنيده است كه قريش فلان روز از مكه حركت كرده و اگر چنين باشد اكنون در

--> ( 1 ) . السيرة النبويه ، ابن هشام ، ج 1 ، ص 615 ( 2 ) . الطبقات الكبرى ، ج 2 ، ص 12 ( 3 ) . المغازى ، ج 1 ، ص 49 ؛ السيرة النبويه ، ابن هشام ، ج 1 ، ص 615 ( 4 ) . الطبقات الكبرى ، ج 1 ، ص 13 ؛ السيرة النبويه ، ابن هشام ، ج 1 ، صص 613 و 614 ؛ سبل الهدى و الرشاد ، ج 4 ص 41 ؛ سقيا ، تُرْبان ، عرق الظبيه ، سَجْسج كه همان بئرالروحاء است ، نازيَه ، وادى رحقان ، مضيق الصفراء ، وادى ذفران ، ثنية الاصافر ، الدبّة ، بدر .