را به شرح برخوردهاى قرآن با يهود اختصاص داده‌اند . اين امر نشانى است بر آن كه در نگاه سيره نويسان كهن اهميت برخورد با يهود از همان آغاز هجرت مشهور و مشهود بوده است . پيش از هر نكته‌اى بايد دانست كه چندى از يهود كه انگشت شمار بودند به اسلام گرويدند از جمله عبد اللّه بن سلام كه از يهوديان بنى قَيْنُقاع بود . همچنين گفته شده كه كسان ديگرى نيز از يهود اسلام را پذيرفتند جز آن كه اسلام اين تعداد ، جز عبد الله بن سلام ، مسلّم نيست . « 1 » فهرستى از برخوردهاى فكرى و اجتماعى آنان كه لزوماً مربوط به زمان ميان هجرت و بدر نيست در سوره‌هاى مدنى بويژه در سوره بقره كه گويا در نقل شايع ، نخستين سورهء مدنى دانسته شده ، آمده است . در آيهء سى و نهم خطاب به بنى اسرائيل آمده كه نعمتهاى خداى را ياد كنند ؛ به آنچه نازل شده و توارت را تأييد مىكند ايمان آورند ؛ حق را به باطل نياميزند ؛ نعمتهاى الهى و اين كه شما را بر جهانيان برترى داد به ياد آورند ؛ آن زمان كه از دست فرعونيان نجاتشان داد ؛ به دنبال آن حكايت گريز بنى اسرائيل از فرعون و غرق شدن فرعون و بعد گوساله پرستى بنى اسرائيل ؛ و تقاضاى نارواى رؤيت خداوند به چشم سر و نيز نعمتهاى آسمانى كه به آنان داده شده ، آمده است . سيرى در مواضع بهانه جويانه بنى اسرائيل نسبت به موسى عليه السلام در ادامه آمده : « از پرودگارت بخواه تا براى ما از آنچه از زمين مىرويد چون سبزى و خيار و سير و عدس و پياز بروياند » ، اين درخواستها سبب شد تا « مقرر شد بر آنها خوارى و بيچارگى و با خشم خدا قرين شدند » . اين سرنوشت قومى بود كه در عصر خويش برگزيده خداوند شدند . آنگاه خطاب به اهل كتاب گفته‌اند كه « اگر به خدا و روز بازپسين ايمان داشته باشند و كارى شايسته كنند ، خدا به آنان پاداش نيك مىدهد . » آنگاه داستان گاو را مطرح مىكند . موسى مىگويد : گاوى بكشيد و بنى اسرائيل مرتب سؤال از سن و رنگ و ويژگيهاى ديگر مىكنند . همه اينها در ادامه به قساوت قلب بنى اسرائيل منجر مىشود . سپس از تحريف كلام الهى توسط يهود سخن به ميان مىآيد و بعد هم از نفاق آنان . از جهل آنان چنين ياد مىشود كه « برخى از ايشان [ يهود ] بى سوادانى هستند كه نمىدانند در آن كتاب [ تورات ] چيست » و در ادامه « پس واى بر آنهايى كه كتاب را به دست خويش مىنويسند و تا سودى اندك برند ، مىگويند كه از جانب خدا نازل شده » و اين كه در برابر دستور خداوند داير بر پرستش خداى يگانه و نيكى به پدر و مادر و فقيران جز اندكى ديگران پشت كردند . آنگاه از نزاعهاى داخلى بنى اسرائيل و تظاهر به گناه و عداوت سخن

--> ( 1 ) . نك : السيرة النبويه ، ابن هشام ، ج 1 ، ص 527 ؛ سبل الهدى والرشاد ، ج 3 ، ص 558