محققان را گرچه مفصل است در اينجا نقل كنيم : اين اتهام [ كه اسلام دين شمشير است ] بسيار سنگين است كه بايد به تفصيل به آن پرداخت . « 1 » بلى درست است ، اسلام حتى براى جنگ نيز احكامى دارد . در مقابل ، مسيحيت به انسانها امر مىكند كه اگر كسى به صورتشان سيلى زد ، گونهء ديگر خود را نيز پيش آورند . مسيحيت در تعاليم خود نرم ومعتدل است . اما آنچه در اين ميان فراموش مىشود اين است كه : يا دينى براى اوليا و پارسايان مقرر شده است ( عيسى مسيح مىفرمايد : « اين جهان قلمرو من نيست » ) ؛ در اين صورت مسائل سياسى و اجتماعى و اقتصادى را به كنار گذارد . ، پيروان خود را به مثابهء مقدسين بالقوه به شمار مىآورد و در واقع فقط در جامعه‌اى متشكل از پارسايان و اولياى حق مىتواند پابرجامانده ، عمل كند . و يا اين كه دينى مىكوشد تا حيات انسانى را در تمام ابعادش در برگيرد ؛ بنابراين ناچار است تا طبيعت و سرشت انسانى را باهمهء كمبودها و ضعفها و كاستيهايش در نظر داشته باشد . يك چنين دينى هم بايد قوانينى براى زندگى سياسى و اقتصادى انسانها وضع كند وهم احكامى براى جنبه‌هاى صرفاً مذهبى حيات آنان . مسيحيت با وجود اين كه تعاليم خود را متوجهء اوليا ومقدسين بالقوه نموده ، اما بىترديد نه قادر بوده است كه وجوه نامنزه سرشت انسانى را درميان پيروان خود از بين ببرد ، و نه توانسته است جنگ را از جهان مسيحى دور نگاه دارد . واقعيت اين است كه مسيحيت از لحظه‌اى كه به تمدن و امپراتورى بزرگى بدل گرديد ، مجبور شد شمشير به دست گيرد ، تا بدين وسيله قادر به ادامهء حيات باشد و پا برجا بماند . مسيحيت در يك لحظهء تاريخى بايد تصميم خود را مىگرفت كه : آيا مىخواهد به دين راهبين باقى بماند و يا به دين تمدن عظيم بدل شود . بديهى است كه گزينش راه اخير مسؤوليت حكمرانى و جنگ كردن را نيز با خود داشت . پادشاهان مسيحى چون شارل كبير و يا لوئى نهم - ملقب به لوئى مقدس - يقيناً با همان سرسختى و خشونت به جنگ مىپرداختند كه اين يا آن حكمران مسلمان . جنگجويان مسيحى در ميدانهاى كارزار به هيچ وجه نرم دل‌تر و بلند نظرتر از حريفان مسلمان خود نبودند . اسپانيا و آناتولى تقريباً همزمان به تصرف مسيحيان و مسلمانان در آمد ؛ با اين تفاوت كه در اسپانيا تمام مسلمانان يا كشته شدند يا رانده ؛ بطورى كه حتى يك فرد مسلمان نيز در آن دوران در اسپانيا زنده نماند . در مقابل ؛ مقر كليساى ارتدوكس هنوز در تركيه است . بارى اين اتهام كه اسلام دين شمشير است از بنياد بىاساس است . اسلام با وضع قوانينى براى

--> ( 1 ) . ويل دورانت در تاريخ تمدن ، ج 4 ، ص 241 ؛ عنوان فصل مربوط به تاريخ حوادث اسلام از سال 11 هجرى به بعد را « شمشير اسلام » گذاشته است .