خود تلاش زيادى نشان دادند . بلاذرى مىگويد : زمانى كه مهاجران از مكه به سوى مدينه آمدند در قبا سكونت گزيدند . « 1 » رسول خدا روز دوشنبه وارد قبا شدند و تا روز جمعه در شهر باقى ماندند . در برخى روايات آمده است كه رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم بيست و سه شب در قبا ماندند . « 2 » در آغاز ورود ، يكى از يهوديان كه پيش از ديگران از آمدن آن حضرت آگاه شده بود ديگران را خبر داد و گفت : اى بنى قيل ! ( نامى كه براى اوس و خزرج بود ) كه صاحب شما آمده است . آن حضرت در قبا در خانه كلثوم بن هدم وارد گرديد . در نقلى ديگر آمده است كه آن حضرت در منزل سعد بن خيثمه سكنا داشته ؛ بلاذرى گفته است كه قول دوم ناشى از آن بوده كه رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم رفت و آمد زيادى نزد سعد بن خيثمه داشته ، « 3 » اما در اصل ، در خانه كلثوم بن هِدْم بوده است . گفته شده سعد بن خيثمه عزب بوده و منزل وى براى ديدار و صحبت رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم با اصحاب انتخاب شده است . « 4 » اصحاب عزب رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم نيز در منزل وى سكونت داشته‌اند . « 5 » پيش از آمدن حضرت ، مسلمانان مسجدى را آماده كرده در آنجا نماز مىگزاردند . اصولًا اخبارى كه دربارهء انتظار مردم مدينه در كتابهاى سيره روايت شده ، بايد مربوط به ورود آن حضرت به قبا باشد ، نه داخل يثرب ؛ زمانى كه خبر ورود رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم به قبا رسيد ، يكى از اهل باديه را به سراغ طوايفى كه در ساير مناطق مدينه بودند فرستادند و وقتى او خبر را رساند پانصد نفر از انصار به استقبال آن حضرت شتافتند . « 6 » طبعاً در چند روزى كه آن حضرت در قبا بوده مردم يثرب نيز رفت و شد نزد آن حضرت داشته‌اند . از ابوبكر روايت شده است كه در وقت ورود به يثرب مردم شعارشان اين بود : الله اكبر جاء رسول اللّه ؛ الله اكبر جاء محمّد . همچنين نقل شده كه مردم اشعارى را در وقت ورود رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم مىخواندند : طلع البدر علينا * من ثنيّات الوداع وجب الشكر علينا * ما دعى للّه داع

--> ( 1 ) . انساب الاشراف ، ج 1 ، ص 264 ؛ معجم البلدان ، ج 4 ، ص 302 ( 2 ) . انساب الاشراف ، ج 1 ، ص 263 ؛ از آنجا كه آن حضرت تا آمدن حضرت على عليه السلام در قبا مانده اين نظر مقبولتر به نظر مىرسد . ( 3 ) . انساب الاشراف ، ج 1 ، ص 263 ؛ السيرة النبويه ، ابن كثير ، ج 2 ، ص 270 ؛ تاريخ الطبرى ، ج 2 ، ص 382 ( 4 ) . السيرة الحلبيه ، ج 2 ، ص 52 ( 5 ) . طبرى ، ج 2 ، ص 382 ( 6 ) . السيرة النبويه ، ابن كثير ، ج 2 ، ص 269 ؛ السيرة النبويه ، ذهبى ، ص 333