الشيخ رسول جعفريان

376

تاريخ سياسى اسلام (سيره رسول خدا ص) (فارسى)

اين گزارش نيز با نظر واقدى سازگارى ندارد و لذا ابن سعد بدنبال روايت مذكور همان سخن واقدى را آورده است . آنچه كه واقدى بر آن اصرار دارد اين است كه : نخستين مسلمانان يثرب يك گروه شش نفرى هستند كه در سال يازدهم بعثت نزد رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم در مكّه اسلام آوردند . [ و أمر الستة النفر اثبت الأقاويل عندنا والله اعلم ] « 1 » به گزارش ابن اسحاق ، زمانى كه رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم به دعوت قبايل در موسم حج مشغول بود ، در « عقبه » به گروهى از خزرجيان برخورد كرد . آن حضرت از آنان خواست نزد او بنشينند تا براى آنان سخن بگويد ، آنان پذيرفتند . آن حضرت اساس دعوت اسلام را برايشان عرضه كرد و آياتى از قرآن تلاوت نمود . آنها كه پيش از آن خبر ظهور پيامبر را از يهوديان شنيده بودند ، وى را همو دانسته و دعوتش را پذيرفتند . آنها گفتند كه ما قوم خود را در حالى ترك كرده‌ايم كه بدترين عداوت و شرارت ميان آنان وجود دارد و اظهار اميدوارى كردند كه با پذيرفتن دعوت رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم با يكديگر متحد شوند . « 2 » اين افراد عبارت بودند از : اسعدُ بن زراره ، عوف بن حارث ، رافع بن مالك ، قُطْبة بن عامر ، عُقْبة بن عامر و جابر بن عبد الله بن رئاب . « 3 » همانگونه كه اشاره شد ، براساس نظر ابن اسحاق و واقدى اين گروه نخستين مسلمانان يثرب هستند . ابن سعد پيش از نقل اين گزارش آورده است كه يك گروه هشت نفرى در منى با رسول خدا برخورد كرده و اظهار اسلام كردند ، عبارت بودند از : مُعاذ بن عفراء ، اسعد بن زراره ، رافع بن مالك ، ذكوان بن قيس ، عُبادة بن صامت ، عبد الرحمن بن يزيد ، ابوالهيثم بن التيهان و عُوَيم بن ساعدة . آنها گفتند كه ما براى خدا و رسول تلاش خواهيم كرد . ما مردم با يكديگر دشمن هستيم ؛ زيرا تنها يك سال از واقعهء بعاث كه تعدادى از ما در آن كشته شدند ، مىگذرد ؛ اگر در اين حال نزد ما بيايى اجتماعى بر تو نخواهد بود ، اجازه بده تا ما نزد خاندانهاى خود برگرديم انشاء اللّه خداوند ميان ما را صلح خواهد داد . وعدهء ما و تو در سال آينده در موسم حج . « 4 » در نقل نخست كه نام شش نفر آمده و ابن اسحاق آن را روايت كرده بود ، چنين مطالبى نيامده است . اما در روايتى ديگر كه باز سخن از همين روايت مىباشد ،

--> ( 1 ) . طبقات الكبرى ، ج 3 ، ص 622 ( 2 ) . السيرة النبويه ، ابن هشام ، ج 2 ، صص 429 - 428 ؛ تاريخ الطبرى ، ج 2 ، ص 354 ؛ طبقات الكبرى ، ج 1 ، ص 219 ؛ دلائل النبوة ، بيهقى ، ج 2 ، صص 435 - 434 ؛ مجمع الزوائد ، ج 5 ، ص 42 ؛ وفاء الوفاء ، ج 1 ، ص 223 ( 3 ) . طبقات الكبرى ، ج 1 ، ص 219 ؛ السيرة النبويه ، ابن هشام ، ج 2 ، صص 430 - 429 ( 4 ) . طبقات الكبرى ، ج 1 ، ص 219 - 218