شد . اين در حالى بود كه بزرگان از كفار قريش انكارى نسبت به اسلام نداشتند و زمانى كه رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم از كنار آنان عبور مىكرد به او اشاره كرده مىگفتند « فرزند عبد المطلب » از آسمان سخن مىگويد . وضع چنين بود تا آنكه او از خدايانشان عيب جويى كرده و به آنان خبر داد كه پدرانشان بر كفر و گمراهى مرده‌اند و در آتش‌اند . در اينجا بود كه بر وى غضب كرده با او دشمنى نموده و به آزارش پرداختند . « 1 » ابن اسحاق نيز از اين دوره سخن گفته و فاصلهء آن را تا زمانى كه دستور به علنى كردن دعوت داده شد ، سه سال دانسته است . « 2 » در اينجا بايد توجه داشت كه از آغاز نبوت به بعد ، سه مقطع مورد نظر است : يكى مرحلهء آشكار شدن دعوت كه گفته‌اند پس از سه سال بوده و با آيهء انذار [ أَنْذِرْ عَشِيرَتَكَ الْأَقْرَبِينَ ] آغاز شده است . دوم شروع آزار مشركان است كه پس از عيب گيرى رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم از خدايان آنان آغاز شده و محتمل است كه اين مرحله نيز منطبق بر همان آغاز علنى شدن دعوت باشد ، گرچه به احتمال ، پيش از آن نيز ممكن است كه نسبت به برخى از مسلمانان سخت گيرى مىشده ، گرچه با شخص رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم دشمنى نمىشده است . مقطع سوم رفتن رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم و مسلمانان به خانه ارقم بن ابى ارقم است كه بايد پس از آغاز دشمنى مشركان و سخت گيرى بر رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم و مسلمانان باشد اما اين كه اين رفتن دقيقاً در چه زمانى بوده نمىتوان اظهار نظر قطعى كرد . آنچه مسلم است اين كه رفتن به خانه ارقم حادثهء مهمى بوده و در ذهنيت راويان اخبار سيره ، يك مقطع به شمار مىآمده ، زيرا به عنوان مثال واقدى و ابن سعد در تاريخ گذارى مسلمان شدن صحابهء نخست ، از همين مقطع استفاده كرده‌اند . به هر روى بايد گفت كه رفتن به خانه ارقم بعد از علنى شدن دعوت و پيش از هجرت مسلمانان به حبشه مىباشد ؛ يعنى بطور تقريبى در سال چهارم بعثت . البته اگر گفته شد كه فلان صحابى پيش از خانهء ارقم مسلمان شده ممكن است كه در سه سالهء نخست بعثت و يا اندكى بعد از علنى شدن دعوت تا رفتن به خانهء ارقم باشد . ابن سعد على رغم آن كه در سير تاريخى حوادث بعثت ، از رفتن به خانهء ارقم به عنوان يك مبحث سخن نمىگويد و همينطور ابن اسحاق كه اساساً از آن حادثه ياد نكرده - اما در شرح حال صحابهء نخست ، از اسلام شمارى از آنان با عنوان « اسلم قبل ان‌يدخل رسول الله صلى الله عليه و آله و سلم‌دار أرقم بن أبى أرقم ويدعو فيها » ياد كرده است . فهرست اين افراد كه در طبقات الكبرى آمده از اين قرار است : عياش ابن ابى ربيعه ( 4 / 129 ) ، عثمان بن عفان ( 3 / 55 ) ، ابوحذيفه بن عتبة بن ربيعه

--> ( 1 ) . انساب الاشراف ، ج 1 ، صص 117 - 115 ؛ طبقات الكبرى ، ج 1 ، ص 199 ( 2 ) . السيرة النبويه ، ابن هشام ، ج 1 ، ص 262