حاج عليخان اعتماد السلطنة (حاجب الدوله)
92
سفرنامه حاج عليخان اعتماد السلطنه (فارسى)
منوّره » است ، و چهار عدد ديگر نذر « مكّه طيّبه » است ، در خارج شهر « شام » مىگذارند و هشتصد « 1 » من روغن زيتون است ، كه در شهر « شام » بايد عمل آورده و ميان شيشهها گذارده ، و در صندوق شترى بسته ، در جاى خارجى حاضر باشد ، كه روغن مزبور بالمناصفه ، نذر روشنايى « مدينه » و « مكّه » است ، كه هر دو نذر « پادشاه روم » است ، مستمراً بايد همراه حاج روانه گردد . روز « معين بيستم شهر شوّال ، بايد جميع بزرگان شهر « شام » نيّت كرده ، علما و فضلا حاضر باشند ، با جمعيت و ازدحام زياد ، مشعلها در روز روشن مىكنند ، شمعها در دست گيرند ، يك دسته با دعا و ذكر ، يك دسته با ساز و نواز ، آن شمعدان روغن نذرى را ، به اين تفصيل وارد سراى « پاشاى والى شام » مىنمايند . روز سيزدهم شوّال ، باز به همان جمعيت ، بلكه زيادتر ، كه باز دكان چيده مىشود و جمع مىشوند در قلعهء وسط شهر « شام » ، كه مثل ارك است ، و انبار دولتى از قبيل اسباب حرب و ساير ، در آن قلعه جمع است ، قلعهاى است كه « معاويه » براى همين كار ، در ميان شهر ساخته است ، يك جا از سنگ تراش است و بسيار محكم ، كه در آن جا « محمل شريف » ، كه عبارت از كجاوه است ظاهراً ، ولى مثل يك سرمناره است ، به عبارةٍ اخرى ، « محمل جناب پيغمبر صلى الله عليه و آله » بوده است ، و در آن قلعه ، باز سنجاق شريف است ، يعنى علم مبارك « جناب رسول خدا صلى الله عليه و آله » ، بسيار زينت مىدهند ، چنانچه هر دو را ، روز سيزدهم « محمل شريف » ، را بيرون مىآورند . و روز چهاردهم « سنجاق شريف » را ، باز به همان جمعيت و احترام ، يكى يكى داخل سراى مىكنند ، و براى هر كدام ، از بابت احترام است يك تير توپ خالى مىكنند ، بعد آنها را وارد سرائى كه محل و مقر « ولايت شام » است مىكنند . روز پانزدهم شوّال ديگر معركهاى است ، جميع مرد و زن « شام » ، از بابت ثواب و تماشا بايد حاضر باشند ، در درِسراى « عمارت پاشا » تا دو فرسخى ، هر چه لشگر توپخانه و نظام كه حضور دارد بايد حاضر باشد ، آن روز امير حاج مزبور ، « صرّه امينى » ، و « كيلار امينى » بايد چكمه پوشيده ، در سراى « پاشا » حاضر باشند ، بعد از آن كه همه حضور بهم
--> ( 1 ) - متن : هشت صد