حاج عليخان اعتماد السلطنة (حاجب الدوله)

89

سفرنامه حاج عليخان اعتماد السلطنه (فارسى)

اطراق هر مرتبه ، هر طايفه هفت قروش نيم مطالبه خواهد نمود ، هر قروش وجه عجم دويست دينار است ، عبارت از يك عباسى ، تفصيل اطراق از « شام » الى « مكه معظمه » از قرار ذيل است : « 1 » « مُزيرب » ، « عين زرقا » ، « مدائن صالح » ، « حديبيه » ، « مدينه » ، « رابغ » . نامق پاشا اين وزير ، يكى از فرّاش خلوت « 2 » هاى « سلطان محمود » بود ، سلطان مشارٌ اليه كه در سال ( اسّ ظفر 1241 ) « نيك چرىها » را كشت و نظام ، يعنى سرباز جديد را تأسيس و تشكيل كرد . آن وقت « نامق بيك » را به منصب سلطانى ، داخل در قشون كرد ، در ظرف هيجده سال قطع مراتب ، و طىّ مراحل مناصب نموده ، در روز هفدهم ماه ذى القعده سال ( 1259 ) ، نايلِ منشورِ مشيرى ، يعنى « مارشالى » گشت . از آن روز تاكنون ، گاه در ولايتِ بسيار معتبر ، از قبيل « بغداد » و « شام » والىِ مستقل ، و گاه به سردارىِ اردوهاى « عراق » و « شامات » نايل گشته ، در اين مدت اكتساب ثروت و سامان نمود . چون امروز وزيرى در ميان وزراى « دولت عثمانى » ، قديم‌تر از اين وزير نيست ، بنا به قانون آن دولت ، « شيخ‌الوزرا » شناخته مىشود ، اكنون داراى منصب آجودانى افتخارى سلطان ، و عضويت مجلس اعيان « سنا » است ، و مىتوان گفت مشاور و معاشر دائمى سلطان ، پير مردى است دولت‌مند و متعصب و عنود . در ميان امناى « دولت عثمانى » در دولتمندى امثال ندارد ، و « ايرانيان » را دوست نمىدارد ، و سنش از نود متجاوز [ است . ] ( انتهى ) مداين صالح موقعى است واقع درراه « حجاج شام » ، و نوزده فرسخ دور از منزل دار حمراى شام ، اين قلعه را اعراب « حَجَر » و فرنگىها « پتراس ارابيا » يعنى « سنگلاخ عربستان » مىنامند .

--> ( 1 ) - در متن مطلب همين جا خاتمه مىيابد ، ليكن در صفحه بعد ، اسامى شهرها به اين ترتيب ذكر شده فوق آمده است . ( 2 ) - خدمتگذار