حاج عليخان اعتماد السلطنة (حاجب الدوله)
71
سفرنامه حاج عليخان اعتماد السلطنه (فارسى)
عمر بن خالد « عمر بيك بن خالد بيك » ، يكى از امراى معروف خانواده « چوته لى اوغلى » است كه اين خانواده ، با فرمان « سلطان سليمان قانونى » ، مالك اين مملكت مىبودند . چون برادر بزرگش « سليمان پاشا » ، در آن ايام در معدن ارغنى ، كه معدن بسيار با نفع مس است ، مىنشست ؛ برادرش « عمربيك » كه اكنون مرده است ، و پدر « مصطفى بيك » بوده ، در آن وقت حكومت داشته است . و « مصطفى بيك » نيز چند سال قبل از [ او ] وفات يافت و دو پسر از او ماند . يكى « احمدبيك » و يكى « عمربيك » است ، چون اين « عمربيك » خيلى محبوب بود ، « مصطفى شاكر افندى » نامى ، از شعرا غزلى در حق وى گفته بود كه از آن غزل همين دو بيت در ياد است : عمرمك وارى عُمَرْ وار اوله سن تا به قيام * عدل ايدوپ اولور ايسهك عاشق زاره مانوس عمر سعد ديرم اولوقت اى شوخ سكا * عدل قيلماز بنى آواره قيلرسن افسوس اورفه منزل بيست و يكم « اورفه » ، هجده فرسخ است ، در بين راه كه خاك « اورفه » است ، در چهار فرسخى دهكدهء خرابهاى است ، حالا ايلاتِ چادرنشينِ اكراد منزل دارند ، نقل مىكردند در اين مقام ، مجنون با ليلى ملاقات كرده كه بيهوش شد . اسم اين « 1 » . . . راس العين [ منزل بيست و دوّم در رأس العين ] در قديمالايام شهرى بوده و آثار قديمه در او بسيار است ، حتى خانهها ديده مىشود ، كه در و ديوار و سقف آنها را از تخته سنگها
--> ( 1 ) - جمله به همين صورت ناقص تمام مىشود ، ليكن در دو صفحه بعد ويژگىهاى شهر « اورفه » به تفصيل آمده ، و ما آن را به دنبال همين بخش آوردهايم .