بن على قمى ، [ معروف به ] « ابن بابويه » ، ( م 381 ق / 991 - 992 م ) و كتاب تهذيب الاحكام و كتاب الاستبصار فى ما اختلف فيه من الاخبار - كه هردو را شيخ الطائفه ، محمّد بن حسن طوسى ( م 460 ق / 1067 م ) گرد آورده - « كتب اربعه » ناميده شده‌اند . 4 احاديث شيعه از منظر پژوهشگران احاديث سنّى خوانندهء شناخته‌شده‌ترين منابع حديثى تا به امروز در ادبيات غربى - كه توسط آن دسته از دانشمندانى نگاشته شده كه مىتوان گفت : بنيانگذار « پژوهش‌هاى حديثى » به عنوان يك رشتهء علمى مجزّا در غرب بوده‌اند - چه بسا به خاطر بىاطلاعى يا كم‌اطلاعى از احاديث شيعهء دوازده امامى ، معذور است ، صرف‌نظر از « كتب اربعه » ، كه مجموعا بيش از 41000 حديث از سخنان ائمّه [ شيعى عليهم السّلام ] را دربر دارد ؛ 5 زيرا اين دانشمندان توجه اندكى به احاديث شيعه مبذول داشته و بحث خود دربارهء حديث را [ عمدتا ] به منابع اهل تسنّن محدود كرده‌اند . 6 [ معرفى ] شيعه و احاديث آن توسط محققان متأخّرتر ، كمى بهبود داشته است . در كتاب اسلام « 1 » ( 1996 ) نوشتهء رحمان ، « 2 » شيعه مورد بىمهرى و كم‌لطفى واقع شده است . فصل دهم [ كتاب مذكور ] تحت عنوان « تحوّلات فرقه‌اى » ، دربارهء خوارج و شيعه و فرقه‌هاى فرعى آنها بحث مىكند . در اين ميان ، شيعهء دوازده امامى ، [ تنها ] 5 سطر را به خود اختصاص داده و اسماعيليه بيشترين توجه را به خود جلب كرده است . 7 رابسون « 3 » در مقالهء خود دربارهء « حديث » ( 1971 ) خاطر نشان

--> ( 1 ) . Islam . ( 2 ) . Rahman ( 3 ) . Robson .