اما در حوزهء سياسى - چنان‌كه در عبارت پيش گفته از نويسنده نقل شد - وى بر اين امر تأكيد دارد كه قم در اين برهه از تاريخ ، تحت فشار حكومت مركزى و گروه‌هاى رقيب قرار داشته است . اثبات اينكه قم قريب دو قرن تمام ، به صورت يكنواخت تحت فشار حكومت عبّاسيان قرار داشته باشد ، بسيار دشوار است ، به ويژه آنكه در اين دوره ، بسيارى از وزيران حكومت عبّاسى شيعه بودند . « 1 » بنابراين ، نگاه نويسنده درخصوص وضعيت كلامى و سياسى قم ، كه پايهء بسيارى ديگر از تحليل‌ها و نتيجه‌گيرىهاى اوست ، از استحكام لازم برخوردار نبوده و يك‌سونگرانه است . از اين‌رو ، اگر نويسندهء محترم در پى تحقيق مىبود ، بايد همهء آنچه را دربارهء قم و قمىها وجود دارد ، جمع و بررسى مىكرد و پس از رسيدن به يك نظر قطعى ، نتيجه مىگرفت ، نه اينكه فقط يك جريان را ، كه مىتواند براى فرضيهء او شاهد مناسبى باشد ، بدون توجه به ديگر مطالب ، مورد بررسى قرار دهد و نتيجه‌گيرى كند . 4 . بغداد و جريانات فكرى آن نويسنده در چندين جاى كتاب از بغداد سخن به ميان آورده ، ولى به هيچ‌وجه ، وضعيت كلامى بغداد را ، كه بسيارى از نتايج تحقيق بر آن مبتنى است ، به دقت بررسى نكرده . در اينجا ، ابتدا برخى عبارات كتاب را نقل مىكنيم . نويسنده در ص 369 مىنويسد :

--> ( 1 ) . براى ملاحظهء فهرستى از نام‌هاى وزيران شيعى در اين دوره ، ر . ك . محمّد حسين آل كاشف الغطاء ، اصل الشيعة و اصولها ، ج چهارم ، بيروت ، مؤسسة الاعلمى ، 1402 ق ، ص 32 - 33 .