از اين‌رو ، تحقيق هرچند هم از دقت برخوردار باشد ، ولى اگر بر روى قم و بغداد متمركز گردد ، بدون توجه به ريشه‌ها ، تحقيقى ناقص خواهد بود . البته نويسنده مىتوانست پس از بررسى مدينه و كوفه ، وارد اين بحث شود كه چقدر مىتوان به رابطهء كوفه و مدينه اعتماد كرد و حتى از نظر تاريخى - مثلا - نشان داد كه چقدر جريانات غاليگرى در كوفه ريشه داشته‌اند و اين جريانات مىتوانستند در روايات تأثيرگذار باشند و چه بسا اين تأثير مىتوانست در هر حوزه‌اى متفاوت از حوزهء ديگر باشد و اساسا لازم بود نويسنده به دلايل تفاوت حوزهء قم از بغداد بپردازد . اما چون نويسنده اين ريشهء حديثى قم و بغداد را در كوفه و مدينه دنبال نكرده است ، هرجا تحقيقش با اين نقد مواجه شود ، فرو خواهد ريخت و نتايجى كه بر آن مترتب شده باطل خواهد گرديد . در نتيجه ، حتى اگر فرض كنيم كه كتاب حاضر - فى نفسه - تحقيق سودمندى باشد و فرض كنيم كه اگر به كوفه و مدينه هم مىپرداخت به نتايج يكسانى مىرسيد ، باز هم تحقيق او بدون توجه به تمام جوانب و پرداختن به ريشه‌ها ، ناقص خواهد بود . افزون بر اين ، مطالبى كه در بخش‌هاى بعد به آنها پرداخته‌ايم روشن مىكنند كه اين تحقيق چندان هم از قوّت برخوردار نيست و در همان قسمت‌هايى هم كه به برخى جوانب پرداخته است ، جاى تأمّل فراوان وجود دارد . 2 . حضور كلينى در بغداد محورىترين بخش اين كتاب ، مباحث مربوط به كلينى است . به دليل آنكه حجم روايات كلينى در مقايسه با صفّار و برقى ، بيشتر است و كلينى علاوه‌بر فزونى حجم رواياتش - بر خلاف ديدگاه نويسنده - مربوط به دو حوزهء فكرى نيست كه هم در حوزهء فكرى قم رشد كرده و هم كتاب را در حوزهء بغداد نوشته باشد ، بنابراين ،