- ساختمان جديد ؛ توسعهء جديد سعودى . و اينك اطلاعاتى فشرده از اين چند مكان : كعبهء مشرّفه ؛ كعبه ، از زمان حضرت ابراهيم عليه السلام در جاى خود قرار دارد و قاعدهء آن به شكل مستطيل است . پارچه‌اى سياه بر آن كشيده‌اند كه « پوشش كعبه » ناميده مىشود . درِ كعبه در ضلع شمال شرقى فراهم آمده و آستانهء در ، 5 / 1 متر از كف مسجد بالاتر است . حجرالأسود در زاويهء شرقى كعبه قرار دارد . حطيم در قسمت جنوب غربى كعبه است و آن مساحتى است كه گرداگرد آن نشانى ويژه دارد و نشانگر حدود كعبه در زمان ابراهيم عليه السلام است . مساحت كعبه در قاعدهء آن 145 مترمربّع است مساحت حطيم ، به شمول ديوار ، 94 مترمربّع . مطاف ؛ فضاى پيرامون كعبه است كه جز مقام ابراهيم چيزى در آن نيست ، اكنون ، سطح مطاف در مقابل هريك از زواياى چهارگانه كعبه متغيّر است و زمين سنگفرش آن اندكى شيب دارد . مسيرهايى كه از شبستان‌هاى مسجد به مطاف منتهى مىشود نيز با سنگ پوشانده شده است . مطاف 3058 مترمربّع است و با دو گذرگاه اطراف آن 4154 مترمربّع مساحت دارد . محلّ اذان ؛ مكانى است براى اذان‌گويان كه 50 متر آن در حرم قديم است و 110 متر آن در ساختمان جديد . سايه‌بان ؛ بنايى بتونى كه در محلّ خارج از مطاف قرار دارد و بر 12 ستون استوار است ، جايگزين سايه‌بان قديم شد . منبر ؛ حجم و شكل منبرِ قابل انتقال كه در نزديكى سايه‌بان جبرئيل بوده ، نمايى از شبستانهاى طبقهء بالاى توسعهء اوّل سعودى كه به قسمت توسعه يافتهء جديد پيوسته است .