سلمى سمر دملوجى (مترجم: مرواريد)
30
ساختمان مسجد الحرام (مكه مكرمه) (فارسى)
طول آن 5 / 394 متر ، عرض آن 20 متر ، ارتفاع آن در طبقهء همكف 12 متر و در طبقه بالا 9 متر بود و سعى ميان صفا و مروه از هر دو طبقه امكان داشت . گذرگاه ويژهاى نيز در زير منطقهء صفا ساخته شد . آبراههاى هم كه از مقابل مسجد مىگذشت ، به گذرگاه قديمى در ميان مسعى انتقال يافت . مرحلهء دوم در سالهاى 1379 - 1380 ه . ( 1959 - 1960 م ) بود و طى آن ، ساختمان شبستان جنوبى مسجد كه از مقابل باب امّهانى تا باب ابراهيم امتداد داشت ، آغاز شد . اين شبستان يك زيرزمين بود و دو طبقه روى آن . طبقهء همكف 5 / 10 متر و طبقهء بالا 10 متر ارتفاع داشت . در اين عمليات ، ديوارهاى شبستان با سنگ مرمر و طاقها با سنگ صنعتى ساخته شد . ورودى بزرگى نيز براى آن فراهم آمد كه مجموعاً سه در داشت و باب ملك سعود نام گرفت . بالاى رواق جنوبى ، طبقهء سومى نيز بنا شد و در همين سمت ، سه منارهء جديد فراز آمد . همزمان ، برخى از ديگر كارهاى تكميلى نيز جريان داشت ؛ از جمله ، گذرگاه دايره شكلى در بالاى صفا ، همرديف با طبقهء بالاى مسعى ساخته شد كه شبستان جنوبى جديد را به مسعى پيوند مىداد و برفراز آن سقفى گنبدگونه قرار داشت . مرحلهء سوم در سال 1382 ه . ( 1962 م ) انجام شد و طى اين مرحله ، ساختمانهاى قديمى سمت غربى مسجد ، به قصد نوسازى ، تخريب گرديد ، زيرسازى شبستان جديد آغاز شد و در همان سال ، شبستان غربى ، در سه طبقه ( زيرزمين ، همكف و طبقهء بالا ) با ارتفاعى همسان با شبستان جنوبى گشايش يافت . ديوارهاى اينرواق با سنگمرمر وسقفآن با سنگ صنعتى نماسازى شد و در كنار بابالعمره ، دو منارهء جديد برافراشته گرديد . در مرحلهء چهارم شبستانهاى سمت شمالى مسجد از بابالعمره تا نمايى نزديك از گچبرى تاجستونها ، پايينطاقها وسقفهاى آراسته ورنگين در محلهاى نماز