زمان حيات پيامبر گرامى اسلام ، در نهايت ، 3876 متر مساحت داشت . حجرهء پيامبر صلى الله عليه و آله حجره يا خانهء حضرت ، كه اينك مرقد مطهرش در آن واقع است ، از شرق به غرب ، در سمت جنوب ( قبله ) ، ده ذراع و دو سوم ذراع ، و در جهت شمال ( شام ) ده ذراع و ربع ذراع و يك ششم ذراع طول داشت و عرض شرقى - غربى از دو طرف ، هفت و نيم ذراع و يك هشتم ذراع بود . تصوير ص 19 ( 7 * 10 ) تصويرى قديمى از مدينهء منوّره كه باروى كهن شهر و مسجد بازسازى شده در عصر عثمانى را نشان مىدهد . مسجد در عصر عمر بن خطّاب در سال هفدهم هجرى ، جمعيت مسلمانان چندان رو به فزونى نهاد كه فضاى مسجد گنجايش همهء آنها را نداشت و توسعهء آن لازم و