عباسى منقرض شد و مدينه زير نظر و مسؤوليت مماليك بحرى مصر در آمد . سلاطين بحرى ، مسجد مدينهء منوره را مورد توجه و اهتمام قرار دادند . تعميرات و اصلاحات در آن ادامه يافت و براى مسجد چند بار منبر فرستادند . آخرين اصلاح در عهد سلطان شعبان « 1 » بود . وى براى مسجد شريف نبوى گنبدى ساخت . « 2 » 5 - مدينهء منوره در عهد مماليك چركسى ( 784 - 923 ه . ق . 1382 - 1517 م . ) از آغاز حكومت مماليك چركسى ، اهتمام به مدينهء منوره ، همچنان استمرار داشت . به‌ويژه اهتمام به مسجد شريف نبوى و عمارت و ترميم و تعمير آن سرلوحهء اقدامات آنان بود . در عهد قايتباى اصلاحات مهمى در آن صورت گرفت ، كه عمارت و ترميم‌هاى او بر كوششى كه وى در توسعهء مسجد شريف نبوى به كار برده است گواهى مىدهد . تا سال 886 ه . 1418 م . كه صاعقه‌اى بر مئذنهء جنوب شرقى فرود آمد و بار ديگر آتش در مسجد شريف افتاد . سلطان قايتباى فرمان داد ، آن را تعمير كنند . از مصر مصالح و معمار و كارگر فرستاد و اموالى بدان اختصاص داد . « 3 » 6 - مدينهء منوره در عصر دولت تركان عثمانى ( 923 - 1344 ه . ق . / 1517 - 1925 م . ) از آغاز استيلاى عثمانيان بر مصر و برافتادن حكومت مماليك در

--> ( 1 ) - وى الملك الأشرف شعبان بن حسين بن الناصر محمد بن قلاوون است كه در سال 754 ه . ق . متولد شد و در سال 778 وفات كرد . ( 2 ) - حسن عبدالوهاب ، تاريخ المساجد ، ج 1 ، ص 182 ( 3 ) - وفاء الوفا ، ج 2 ، ص 636