ناجى محمد حسن عبد القادر الأنصاري (مترجم: عبدالمحمد آيتى)

117

عمارة وتوسعة المسجد النبوي الشريف عبر التاريخ (تعمير و توسعه مسجد شريف نبوى در طول تاريخ) (فارسى)

1 - در جانب قبله پنج رواق 2 - در جانب شرقى سه رواق 3 - در جانب غربى چهار رواق 4 - در جانب شمالى پنج رواق . پوشش ديوارها : ابن عبد ربه گويد : ديوار قبله‌اى را ، از داخلِ مسجد ازاره‌اى بود از مرمر ، به قدر يك قامت ( 75 / 1 متر ) و بر آن ازار طوقى از رخام بود به پهناى يك انگشت ( 2 سانتى متر ) . بالاى آن ازارى بود كم عرض‌تر از ماده‌اى خوشبو ، به رنگ قرمز و بالاى آن ازارى مثل همان ازارِ نخستين ( 75 / 1 متر ) . در آن چهارده پنجرهء مشبك بود در يك صف ، از مشرق به مغرب ، به همان گونه كه در مسجد جامع قرطبه‌است منقش وطلاكارى شده . بالاى آن ازارى از رخام ، بر آن كتيبه‌اى كه پنج سطر بر آن نوشته شده بود با قلمى درشت به پهناى يك انگشت ( / 2 سانتى متر ) از سوره‌هاى كوتاه قرآن . بر فراز آن ازارى از رخام به همان اندازه كه در پايين بود ؛ ( 75 / 1 متر ) . بر آن سپر مانندى از طلا و منقش و ميان هر دو سپر گونه عمودى سبز رنگ و در اطرافش دو شاخه از طلا ، بالاى آن‌كتيبه‌اى منقش به عرض آن به قدر استخوان ذراع يعنى ( / 25 سانتىمتر ) كه بر آن نيز شاخه‌ها و برگ‌ها نقش كرده بودند ، از طلا . بالاى آن ازارى پهن‌از فُسَيفِساء ، كه سقف بر سرآن بود ومحراب دروسط ديوار قبله‌اى . در وسط محراب آينه‌اى مربع شكل بودكه مىگفتند آينهء عايشه است . « 1 » تغييراتى كه بعد از توسعهء وليد حاصل شد : تعميراتِ اموى در حجرهء شريفه ، سبب تغييراتى شد ؛ همچنين در منبر .

--> ( 1 ) - العقد الفريد ، ج 6 ، صص 260 و 261