مكه در روزگار پيامبر صلى الله عليه و آله زندگى پيامبر صلى الله عليه و آله نقطهء تحوّلى در تاريخ مكه بود ، يا به عبارت روشن‌تر حدّ فاصلى ميان دورهء قبل و دورهء جديد آن شهر بود كه به عنوان قبله ، ميليون‌ها مسلمان روزانه پنج بار متوجه آن مىشوند ، يا جايى كه سالانه صدها هزار نفر از نقاط مختلف عالم به سوى آن مىشتابند . در نوشتن تاريخ اين دورهء مكه ، بناى آن نداريم تا به تفصيل به مطالبى كه در كتابهاى سيره آمده است بپردازيم ؛ مطالبى كه در جاى خود بسيار گسترده است و ما بناى پرداختن به بيش از آن را نداريم . آنچه مورد توجه ماست ، يك مرور اجمالى و سريع بر رخدادها به هدف ايجاد ارتباط ميان حوادث عمومى از يك طرف و نتيجه‌گيرى از آن‌ها از سوى ديگر است . بعثت رسول صلى الله عليه و آله رسول خدا صلى الله عليه و آله در ميان فرهنگى مبعوث گشت كه به رغم ساختارى كه شرحش گذشت ، مانعى در استفاده از لذات زندگى ايجاد نكرد ، هيچ نوع محدوديتى در اين زمينه وجود نداشت . در آن جامعه ، ارزش‌هاى اخلاقى با معيارهاى خاصى سنجيده مىشد و به اعتبار مقياس‌هايى كه در جاهليت بود ، كسى وجود نداشت كه با وجود عصبيت‌هاى طايفه‌اى ، با طرف مقابل كنار آيد ، يا هر اندازه هم قبيله‌اش ستمگر باشد ، متمايل به سمت قبيلهء مقابل بشود ، يا آن كه ثار و انتقام خود را هر چه كه باشد ، فراموش كند يا آن كه تسليم