أحمد السباعي (مترجم: رسول جعفريان)
714
تاريخ مكة (از آغاز تا پايان دولت شرفاى مكه "1344 ق")
يك بار هم آنان را مجبور كرد تا آشكارا به تنظيف خيابان بپردازند . وى مراقب خانههاى تجار بود و اگر متوجه مىشد كه ثروت زيادى اندوختهاند ، مالياتهاى ويژه از آنان مىگرفت و هيچ تخفيف و گذشت و تأخيرى قائل نمىشد . در اين باره ، مخصوصاً اگر اين ثروت از غير مكه بود ، ماليات را بيشتر مىكرد . وى در اموال دولت ، صرفهجويى مىكرد و نهايتِ اقتصاد و اعتدال را داشت . سربازانش لباس عادى بر تن مىكردند كه از پنبهء ارزان رنگ شدهء وصلهدار بود . در مقابل ، به كسانى كه از مناطق مختلف در ارتباط با انقلاب عربى مىآمدند ، يا شعرا و نويسندگانى كه مىآمدند ، به قدرى كم كمك مىكرد كه حتى نياز معمولىشان را هم برآورده نمىكرد ، صرف نظر از آن كه آنان را تحت تأثير قرار داده ، فريب دهد . حق آن است كه صرفهجويى وى شامل زندگى خصوصى و مخارج ويژهء او مىشد . ريحانى مىگويد كه در قصر جده ، فرشهاى بسيار سادهاى بود ، فرشهاى عادى و صندلىهاى خيزران و دفاتر ادارى كه جلدى از پارچهء پنبهاى داشت و ديوارهايى كه از هر نوشتهاى حتى آيات خالى بود . « 1 » حسين در حفظ مظاهر استقلال حجاز بسيار سختگير بود . به همين جهت ، تأسيس شركتهاى خارجى را در حجاز ممنوع كرد ، حتى اعطاى امتياز كشف نفت و ديگر معادن را به برخى از سورىها نداد . همين طور امتياز تأسيس خط آهن ميان جده و مكه و خط ديگرى ميان ينبع و عُلا حتى مشروط بر آن كه اين دو خط مِلك حكومت باشد را هم نداد . وى در توجيه رد اين درخواست گفت كه برخى از ادوات و وسايل شركتهاى نعمانى خارجى است . « 2 » وى در حفظ استقلال حجاز چندان پيش رفت كه مانع تأسيس بعثهء طبى و پزشكى در مكه توسط حكومت مصر شد كه قرار بود همراه حجاج مصرى از كشتى پياده شده تا جدّه بيايند . استدلال وى آن بود كه اين گروه پزشكى پيش از تَرك
--> ( 1 ) . ملوك العرب ، الريحانى ، ج 1 ، ص 26 . ( 2 ) . شمارى از متخصصان كه پس از نهضت ملك حسين از سوريا به حجاز آمدند تا به قسطنطين ينى كمك كنند ، توانستند در منطقه الوجه در ينبع ، سمت ساحل ، از وجود نفت آگاه شوند . همچنان كه در منطقهء سراة ، از وجود آهن و مس و در اطراف مكه از معدن الماس خبردار شدند . بنگريد : ملوك العرب ريحانى ، ج 1 ، ص 50 .