أحمد السباعي (مترجم: رسول جعفريان)
694
تاريخ مكة (از آغاز تا پايان دولت شرفاى مكه "1344 ق")
به آنان كمك كردند . جمعيت اخاء عربى يكى از آنها بود كه در نظام جديد دعوت به برادرى مىكرد ، اما توفيقى به دست نياورد . بر ويرانههاى آن ، جمعيتهاى ديگرى در تركيه و برخى از بلاد عربى ايجاد شد كه شايد مهمترين آنها حزبى بود كه شمارى از آزاديخواهان سوريهاى در قاهره ايجاد كردند . از جملهء اهداف آنان اين بود كه هر منطقهء عربى ، خود اصلاحات منطقهء خود را بدون ارجاع به مركز عثمانى در اختيار بگيرد . « 1 » شمارى از آزاديخواهان عرب در پاريس ، كنفرانسى تشكيل داده در آن از حقوق عربها در سرزمينهاى عثمانى سخن گفتند . آنان با حزب غير متمركز قاهره ارتباط برقرار كرده ، شمارى از آنان در كنفرانس شركت كردند . مصوّبات اين كنفرانس عثمانىها را خشمگين كرد ، اما آنان سرگرم درگيرىهاى فى ما بين خود و مشكلاتى بودند كه در بالكان در حال رخ دادن بود . « 2 » چيزى نگذشت كه شمارى از افراد عاقل حزب اتحاد ، نكته را دريافته در پى جذب و جلب عربها برآمدند . آنان يكى از رجال خود را به پاريس فرستادند تا در كنفرانس شركت كرده با آنان گفتگو كند . چنين مىنمود كه بار ديگر اتحادى برقرار شود ، به ويژه كه حزب اتحاد بيانيهاى صادر كرده ، وعدهء تحقق مطالبات عرب را داد ، اما احساس عربها آن بود كه زمان مىگذرد و چيزى نصيب آنان نمىشود و در واقع ، وقت كشى مىشود . « 3 » نمايندگان تشكلهاى عربى نزد شريف حسين در اين وقت ، به سال 1332 / 1914 آتش جنگ جهانى بالا گرفت و رجال حزب اتحاد به آلمان پيوستند . انديشهء آنان اين بود كه زمان ، زمان كنار آمدن با تشكلهاى عربى يا تحقق مطالبات آنان نيست . به همين جهت ، دستور الغاى آن تشكلها را در بلاد
--> ( 1 ) . الثورة العربية الكبرى ، امين سعيد ، ج 1 ، ص 14 . ( 2 ) . همان ، ص 13 . ( 3 ) . جزيرة العرب فى قرن العشرين ، حافظ وهبه ، ص 151 .