چهار مقام موجود در مسجد ، با شمع كه آن را در شمعدان قرار مىدادند ، روشن مىشد . اين شمعدان‌ها از برنج بود . به علاوه ، از سقف آنها نيز قنديل آويزان بود . كنار باب كعبه هم شمعدان‌هايى از سنگ معدنى سفيد بود كه با آنها روشنايى آن بخش تأمين مىشد . در سال 1266 عثمانىها دستور دادند تا اصلاحات عمومى در مسجد انجام شود ؛ چنان كه تالار داخلى باب السلام را با سنگ مرمر فرش كردند . در سال 1276 سلطان عثمانى ناودان جديدى كه ساختهء قسطنطنيه بود و روى آن پنجاه رطل طلا كشيده شده بود ، براى كعبه فرستاد . اين همان ناودانى است كه تا به امروز باقى مانده است . ميزاب قبلى را به قسطنطنيه بردند . زمانى كه به سال 1278 سيل عظيمى به مسجد آمد و آب تا قفل در كعبه رسيد و آسيب فراوان به مسجد وارد شد و عدهء زيادى از مردم داخل و خارج مسجد غرق شدند ، عثمانىها دست به كار اصلاح خرابىها شده ، اين كار را با اشراف امير مكه ، عبداللَّه بن محمد بن عبدالمعين بن عون و شيخ الحرم احمد عزّت به انجام رساندند . اين اصلاحات ، شش ماه به درازا كشيد . در سال 1301 بار ديگر اصلاح برخى از خرابىهاى مسجد آغاز شد و بناى سقايةالعباس و نيز خانه‌اى كه امانات را در آن حفظ مىكردند و هر دو در كنار زمزم بود تخريب گرديد . به دنبال تخريب آنجا ، كتاب‌هاى امانتى ، به جايى كه امروز در باب سليمانيه قرار دارد ، منتقل شد . « 1 » پس از آن حائلى را كه زنان در وقت نماز در مسجد در درون آن قرار گرفته و به آن قفص مىگفتند ، برداشتند . در سال 1327 سيلى عظيم در مكه آمد كه آن را سيل خديوى ناميدند . در اين سيل نيز خرابىهاى فراوان به بار آمد كه از آن ميان تنها 22 ستون از بين رفت . اين منهاى خرابىهاى ديگر بود . در اين وقت سلطان محمد رشاد به سال 1334 دستور عمارت

--> ( 1 ) . اين كتابخانه در دوران سعودى ، و در جريان توسعهء مسجد از آنجا منتقل شد و عجالتاً در صدد ساختن بنايى تازه‌براى آن در محل قبان در نزديكى مدعى هستند . اخيراً براى كتابخانه ، ساختمان بزرگ و محكمى در كنار مسجد الحرام در غرب باب ملك عبدالعزيز ساخته‌اند .