خانه‌هايشان مىرفتند . اين مراسم را اصرافه مىناميدند . مدل ديگر آن را اقلابه مىگفتند كه براى انتقال از يك مرحله به مرحلهء ديگر بود . « 1 » مدارس فلاح يك نيكوكار بزرگ به نام حاج محمدعلى زينل توجه خاصى به مسائل تعليم و تربيت كرده در شهر مكه و جده مدرسه‌اى از دارايى خود ايجاد كرد . بعد از آن ، مانند آن مدرسه را در بمبئى هند هم ايجاد كرد . اساس اين مدرسه از مكتب شيخ عبداللَّه حمدوه سنارى آغاز شد كه وى به همراه طلابش به اين مدرسه آمد و عضو فعال آن شد . اين مدرسه در باب الحارّه ساخته شد و بعد از آن و پيش از توسعهء مسجد ، به قشاشيه در برابر باب على منتقل گرديد . اين مدرسه برپا بود تا ساختمان تازه‌اى براى آن در شبيكه ساخته شد كه تا به امروز باقى است . مديريت اين مدرسه از زمان تأسيس آن در سال 1340 « 2 » در اختيار سيد محمد حامد قرار گرفت . بعد از وى در اختيار سيد طاهر دباغ مدير معارف بود . بعد از او شيخ عبداللَّه حمدوه سنارى مديرش بود كه تا زمان آمدن دولت دوم سعودى يكسره مديريت آن را داشت . با درگذشت وى ، مديريت مدرسه به شيخ طيب مراكشى و سپس به سيد حبشى و بعد به شيخ اسحاق عزوز واگذار شد كه تا به امروز مدير آن است . مدرسهء فلاح ، سهم مهمى در خدمت به علم داشت و شاگردان فراوانى را تربيت كرد كه بسيارى از آنان به مناصب حكومتى رسيدند . چنان كه علمايى را تربيت كرد كه در حلقه‌هاى تدريس در مسجد الحرام سهم قابل توجهى داشتند . نكتهء مهم در بارهء اين مدرسه آن كه مؤسس آن ، با تمام وجود خود را وقف مدرسه كرده ، به آن توجه داشت و بهترين مدرّسانِ وقت را براى مدرسه آورد ؛ چنان كه از جيب شخصى خود هزينه‌هاى آن را مىپرداخت و اين به رغم آن بود كه كسانى حاضر بودند اموالى در اختيار او بگذارند . وضعيت به همين ترتيب براى ربع قرن طى شد تا

--> ( 1 ) . براى توضيحات بيشتر در باره اين جشن‌ها بنگريد : تاريخ مكة المكرمة ، صص 248 - 249 . « ج » ( 2 ) . در اصل ، سال 1240 آمده كه مىبايد اشتباه باشد . « ج »