أحمد السباعي (مترجم: رسول جعفريان)
627
تاريخ مكة (از آغاز تا پايان دولت شرفاى مكه "1344 ق")
داد . جريان از اين قرار بود كه تاجرى در جده كه نامش صالح جوهر بود صاحب يك كشتى در دريا بود . وى در بالاى كشتى خود پرچم انگليس را داشت . در يكى از روزها خواست تا به جاى آن ، پرچم عثمانى را نصب كند . اين اقدام بر قنسول انگليس گران آمد و او را از اين كار منع كرد ، اما وى نپذيرفت . قنسول خود به كشتى رفته ، بعد از آن كه به پرچم عثمانى اهانت كرد ، آن را گرفت و به جاى آن پرچم انگليس را نصب كرد . اين مطلب سبب شورش مسلمانان در جده شده ، به خانهء قنسول يورش بردند و ضمن كشتن او ، هر آنچه در آن جا بود غارت كردند . اين برخورد با بسيارى از فرنگىهاى ديگر مقيم جده هم صورت گرفت . زمانى كه نامق پاشا آگاه شد به سرعت به جده رفته ، متهمان را به زندان انداخت و سپس شرح ما وقع را به دربار عثمانى نوشت . پس از گذشت يك ماه و اندى مردم با صداى وحشتناك توپها از خواب بيدار شدند . وقتى تحقيق كردند ، دريافتند كه يك كشتى جنگى انگليس در نزديكى ساحل موضع گرفته و توپ شليك مىكند . مردم جده به شدت ترسيده از آن شهر گريختند و در دستههاى بزرگ راهى مكه شدند . در اين هنگام خبر به حجاجى رسيد كه در منى بودند و اين سبب شد تا آنان به هراس افتاده بحران فراگير شود . نامق پاشا ، علما و اعيان و اشراف را به مجلس مشاوره فراخواند . پيشنهاد آن بود كه وى براى جنگ با متجاوزان ، اعلام بسيج عمومى ميان قبايل حجاز بكند . آنان گفتند كه صدهزار از اين قبايل مىتوانند اين دشمن را از بين ببرند . نامق كمال نپذيرفت و قرار شد كه شمارى از آنان همراه وى به جده رفته با فرماندهء كشتى جنگى گفتگو كنند كه اين درخواست پذيرفته شد . گروه ياد شده به جده رسيد و توانست فرمانده كشتى را قانع كند تا رسيدن دستور سلطان صبر كند . در اواخر محرّم سال 1275 تعدادى مركب از نمايندگان ترك و انگليس و فرانسه با دستورى از سلطان عثمانى براى نامق پاشا وارد شده مقرّر داشته بود تا كار تحقيق و صدور حكم در اين باره به آنان واگذار شود . پس از تحقيق روشن شد كه عامل اصلى اين اقدام ، شيخ عبداللَّه محتسب ، سعيد العامودى رئيس حضرموتىها و قاضى جده عبدالقادر شيخ و شيخ عمر باديب و شيخ سعيد بغلف و شيخ الساده عبداللَّه باهرون و شيخ عبدالغفار و شيخ يوسف باناجه بودهاند .