اعيان بر ضد والى نامه گرفته ، شبانه به سمت تركيه گريخت . در آنجا نزد خليفه رفت و شكوائيه را به وى داد . خليفه دستور تشكيل جلسه‌اى از علما را داد و آنان نيز به عدم جواز گرفتن خانه فتوا دادند . به دنبال آن ، سلطان عثمانى فرمان داد كه وى حق گرفتن اين قبيل اوقاف را ندارد . همچنين شيخ الاسلام دستور داد تا مفتى معزول مكه را بازگردانند . عبداللَّه بن عقيل اين احكام را گرفته ، راهى مكه شد . والى هم از آنها اطاعت كرده و چيزى نگذشت كه در اواخر ذى حجه سال 1266 معزول شد و به جاى وى عبدالعزيز پاشا با لقب آقه پاشا جاى وى را گرفت . « 1 » در ميانهء سال 1267 فرمانى از دربار عثمانى به آقه پاشا رسيد كه شريف محمد و فرزندانش را به استانبول بياورد . زمانى كه آنان آگاه شدند ، فرمان را اطاعت كرده و همگى به تركيه رفتند . بدين ترتيب امارت محمد بن عبدالمعين بن عون پس از 24 سال مجموعاً طى دو بار « 2 » پايان يافت . آقه پاشا ، شريف منصور بن يحيى از آل زيد را به طور موقت به امارت برداشت تا فرمان خليفه برسد . پس از آن تلاش كرد تا او را كانديداى امارت كند . به همين جهت نامه‌اى به سلطان عثمانى نوشت و همراه آن جمعى از اشراف و علما را فرستاد ؛ اما دربار عثمانى با اين مطلب موافقت نكرد و شريف عبدالمطلب بن غالب را براى امارت مكه برگزيد . « 3 » شگفت آن است كه مورّخان مكه اشاره‌اى به دليل برداشتن شريف محمد بن عبدالمعين از امارت مكه ندارند ، آن هم پس از آن همه خدمات طولانى كه وى به عثمانىها كرد و آنان هم كه از وى اظهار رضايت كرده ، نشان‌هاى شرف و وزارت به او و فرزندانش دادند . به نظرم شريف عبدالمطلب ، كسى كه عثمانىها پيش از شريف محمد ، اميرى وى را بر مكه نپذيرفتند تا محمدعلى پاشا والى مصر را راضى نگه دارند ، بعد از

--> ( 1 ) . خلاصة الكلام ، ص 315 . ( 2 ) . در كتاب به خطا « للمرة الاولى » آمده در حالى كه محمد بن عبدالمعين بن عون دو بار به امارت رسيد كه مجموعاً 24 سال به درازا كشيد . « ج » ( 3 ) . إفادة الأنام ، خطى .