أحمد السباعي (مترجم: رسول جعفريان)

594

تاريخ مكة (از آغاز تا پايان دولت شرفاى مكه "1344 ق")

اندكى از حجاج مغربى هم در برخى از سالها به حج آمدند . مكان اختصاصى سعود در مسجد الحرام ، قبّهء زمزم بود كه در آنجا همراه موكبى كه در اطرافش بود ، نماز مىخواند . وى در آخرين حج خود در سال 1225 دستور داد تا قبّهء بالاى مقام ابراهيم را بردارند ، به طورى كه امكان ديدن سنگ براى همه فراهم شد . « 1 » ابن بشر مىگويد : « 2 » مكه در دوران محاصرهء آن توسط سعودىها ، گرسنگى فراوان كشيد . سپس به تدريج ارزانى بدان بازگشت و هنوز سال 1225 تمام نشده بود كه ارزانى همه جا را فراگرفت به طورى كه يك اردب گندم به چهار ريال خريد و فروش مىشد . در سال 1226 سلطان محمود به والى مصر محمدعلى پاشا دستور داد تا براى جنگ با سعودىها آماده شود . اين فرمان مربوط به چهار سال قبل از آن بود ، اما محمدعلى به خاطر گرفتارىهايى كه در مصر داشت ، نتوانسته بود آن را اجرا كند . « 3 » هجوم مصرىها در سال 1225 سپاه مصر كه مركّب از لشكرى با شمار فراوانى نيرو و امكانات بود ، توسط محمدعلى پاشا و با فرماندهى پسرش ابن طوسون به سوى حجاز آمد . اين سپاه در رمضان با كشتىهاى نظامى در بندر ينبع پياده شدند . بخشى از آنان نيروهاى ترك و شمارى هم مصرى و شامى و برخى هم مغربى بودند . آنان بعد از مقاومت اندكى كه صورت گرفت ، ينبع را به اشغال خود درآورده و سپس به سمت وادى صفرا « 4 » آمدند . در آنجا سعودىها به فرماندهى عبداللَّه بن سعود در برابرشان ايستادند و نبرد چندين روز به درازا كشيد . عبداللَّه توانست سپاه مصرى را شكست بدهد . اين سپاه متفرق شد و ابن طوسون به نزديك‌ترين ساحل مصرى كه قصير بود گريخت و در آنجا در انتظار

--> ( 1 ) . إفادة الأنام ، خطى . ( 2 ) . عنوان المجد ، ج 1 ، ص 149 . ( 3 ) . خلاصة الكلام ، ج 2 ، ص 9 ( حاشيه الفتوحات ) . ( 4 ) . وادى الصفراء در راه مدينه و از قريه بدر معروف است .