أحمد السباعي (مترجم: رسول جعفريان)

578

تاريخ مكة (از آغاز تا پايان دولت شرفاى مكه "1344 ق")

عمليات نظامى دست زدند ، آمادهء بازگشت به مكه شدند ، چرا كه موسم حج نزديك بود . اين سپاه در اواخر ذى قعدهء همان سال به مكه بازگشت . « 1 » در اين وقت اخبارى به غالب مىرسيد كه برخى از قبايل در مناطق تربه ، رنيه و بيشه به وهابىها پيوسته‌اند . « 2 » وىباز سپاهى را به فرماندهى برادرش عبدالعزيز براى نبرد با آنان روانه كرد . اين سپاه در ربيع‌الثانى 1206 از مكه‌خارج شد و به مناطق نامبرده رسيد . در آنجا قبايل را به اطاعت درآورد و عبدالعزيز مدت زمانى در بيشه ماند و سپس به مكه بازگشت . « 3 » درگذشت محمد بن عبدالوهاب در سال 1206 محمد بن عبدالوهاب در نجد مرد و اين پس از آن بود كه صدها هزار نفر در مناطق مختلف ، به وهابيت پيوسته بودند . « 4 » ابن بشر در سال 1208 مىنويسد : حاكم شقرا با اهل وشم به حجاز آمد و در برخى از بلاد عتيبه اقامت كرده ، شمار زيادى از شتران آنان را به غنيمت گرفت . « 5 » در همان سال ، سعود با سپاه فراوانى به حجاز آمد و يك بار ديگر هم بر عتيبه و مطير هجوم برده ، غنايم فراوان گرفت . در همان سال ، شريف غالب سپاهيانى را فرستاد كه دو طرف در نَجدَين ، بر سر آبى به نام جمانيه در منطقهء نجد بالا با يكديگر درگير شدند . ميان آنان نبرد سنگينى روى داد ، به طورى كه عدهء زيادى از دو طرف كشته شدند . « 6 »

--> ( 1 ) . عنوان المجد ، ج 1 ، ص 86 . ( 2 ) . اينها سه وادى هستند كه از سراة ميان طائف و ابها سرچشمه گرفته و در جايى به نام القرشه در نزديكى عرق سبيع ( رمل بنى عبداللَّه ) به هم مىرسند و مجموعاً الواديان ناميده مىشوند . تمامى ساكنان آن از بيع و بقوم و شهران هستند ( عاتق ) . ( 3 ) . تحصيل المرام ، شيخ محمد الصباغ ، خطى . ( 4 ) . عنوان المجد ، ج 1 ، ص 89 . ( 5 ) . همان . ( 6 ) . تحصيل المرام ، خطى .