اما رياست آنان با مفتى مذهب حنفى بود . نخستين كسى كه در دورهء عثمانىها منصب فتوا را عهده‌دار شد ، قطب الدين حنفى مكى از برجستگان خاندان قطبى و پس از وى عبدالكريم قطبى در سال 992 بود . پس از وى پسرش اكمل الدين قطبى در سال 1023 و سپس عبدالرحمان مرشدى در سال 1044 ، و سيد صادق بادشاه و امام الدين احمد مرشدى و سپس شيخ ابراهيم برى در سال 1085 . از جملهء كسانى كه بعد از آن عهده‌دار اين منصب شدند شيخ محمد مكى ملقّب به ابن العظيم و فرزندش عبداللَّه محمد مكى بود . صاحب النشر گويد : او در حالى كه بيست سال داشت ، فتوا مىنوشت . وى بعد از پدرش تا زمانى كه زنده بود ، اين منصب را عهده‌دار بود . گفته مىشود كه شيخ ابراهيم البيرى پس از عبداللَّه مكى عهده‌دار مقام افتاء شد و تا سال 1099 آن را در اختيار داشت . در آغاز قرن دوازدهم شيخ عبداللَّه عتاقى وظيفهء افتاء را داشت . در سال 1108 شيخ عبدالقادر بن صديق اين مسؤوليت را بر عهده گرفت و در سال 1118 شيخ تاج الدين قلعى مفتى مكه شد . بعد از وى ، به مدت دوسال ، بار ديگر بر اساس اوامر سلطانى آن منصب را به فرد پيشين يعنى شيخ عبدالقادر دادند و وى تا سال 1138 كه درگذشت و فرزندش يحيى عهده‌دار سمت آن شد ، مفتى بود . در سال 1141 شيخ عبدالمحسن بن تاج الدين قلعى براى مدت كوتاهى به مقام افتاء رسيد . بعد از وى شيخ على مفتى عبدالقادر مفتى بود و دوباره اين مقام به عبدالمحسن بازگشت و وى تا سال 1187 كه درگذشت ، در اين مقام باقى بود . با درگذشت وى ، شيخ عبدالقادر يحيى و بعد از وى شيخ عبدالملك بن عبدالمنعم قلعى در سال 1192 عهده‌دار مقام افتاء بودند . « 1 » اصلاحات عمومى در اين دوره ، عثمانىها كارهاى اصلاحى بسيارى انجام دادند كه مهم‌ترين آنها در چشمهء حنين و نعمان بود . آب چشمهء حنين كه به مكه مىآمد ، متعلق به كار زبيده بود ،

--> ( 1 ) . إفادة الأنام ، خطى .