أحمد السباعي (مترجم: رسول جعفريان)
482
تاريخ مكة (از آغاز تا پايان دولت شرفاى مكه "1344 ق")
منصوب شد . « 1 » دحلان مىگويد : « 2 » « نخستين كسى كه بر عبدالكريم شوريد ، شريف سعيد بن سعد بن زيد بود كه ابتدا با برخى از قبايل حرب در همان اطراف مرتبط شد ، اما از وى حمايت نكردند . سپس به سراغ قبايلى از جهينه رفت كه كمكش كردند و با كمك آنان ينبع را گرفت و هرچه از غلات صدقه را كه در آن جا اختصاص به مكه داشت تصرف كرد و در ميان كسانى كه با آنان ارتباط دوستى داشت ، تقسيم كرد . چيزى نگذشت كه امير مكه نيرويى را به سراغ وى فرستاد و در نبردى كه رخ داد نيروهاى او را در يك واقعهء دشوار شكست داد . اين واقعه در چهاردهم جُمادى الاولاى سال 1116 بود . » پس از آن به حادثه سعد پدر سعيد اشاره دارد كه وى پس از مدتى اقامت در مكه در حكومت تازه ، به معابده رفت . شايد مقصودش عابديه در غرب عرفات باشد . سپس با عبدالكريم اختلاف پيدا كرد كه دليل آن عدم پرداخت سهم اختصاصى او بود . وى نيروهايش را از اروقه كه فرعى از عتيبه در شرق مكه است ، گردآورى كرده خواست به طائف حمله كند كه نتوانست . در اين وقت راه مكه را در پيش گرفت و اين درست زمانى بود كه فرزندش سعيد هم در ينبع سر به شورش برداشته بود . شريف سعد تا جايى نزديك جعرانه آمد . سپس از آنجا از نزديكى اذاخر گذشت تا به نزديكى معابده رسيد . اما وقتى نيروى دفاعى را ديد به خرمانيه رفته در آنجا نيروى سواره نظام شريف عبدالكريم را با شمارى از نيروهاى ترك و مغربى از عسكر پاشا ديد . نبرد آغاز شد ، چندان كه خون از خرمانيه تا ريع اذاخر روى زمين جريان يافت . « 3 » در اين وقت سعد پنهان شده ، اندكى بعد در الزيمه آشكار شد و از آنجا به شرق طائف رفت و با برخى از قبايل زهران و غامد مرتبط شد « 4 » و آنان هم كمكش كردند . وى به همراه آنان از
--> ( 1 ) . امير عبدالكريم بن يعلى به خاطر كارهايى كه داشت ، در اين زمان ، در يمن بود . ( 2 ) . خلاصة الكلام ، ص 138 . ( 3 ) . خرمانيه و اذاخر دو جا در بالاى معابده هستند كه همچنان به همين نام معروفند . ( 4 ) . در چاپ جديد كتاب تاريخ مكه كه بسيار هم مغلوط است ، از اينجا تا سر عنوان بعدى « كارهاى غامد و زهران » سقط شده است .