أحمد السباعي (مترجم: رسول جعفريان)

473

تاريخ مكة (از آغاز تا پايان دولت شرفاى مكه "1344 ق")

روميان وارد مكه مىشد . وى عمامهء خود را روى قاووق ( كلاه مخصوص تركى ) پيچيده و در كلامش برخى از الفاظ شامى وارد شده بود . اندكى بعد عمامهء حجازى بر سر گذاشت . هنوز كار وى استقرار نيافته بود كه اخبارى در بارهء شورش احمد بن غالب از قنفذه و اشغال آن و سپس حملهء به ليث به مكه رسيد . با اين حال چيزى نگذشت كه وى درخواست كرد تا بدون جنگ وارد مكه شده ، در آنجا زندگى كند . به او اجازه داده شد و وى در باغ خود در ركانى در نزديكى مكه ، اقامت گزيد . « 1 » در دوران شريف سعد ، برخى از قبايل حرب شورش كردند كه وى با آنان به نبرد برخاست اما كارى از پيش نبرد و به مكه بازگشت . سال بعد دوباره جنگ را از سر گرفت و بر آنان پيروز شد . در همين دوره ، شمارى از آل عبداللَّه - عبادله - بر شريف سعد شورش كرده ، در مسير ليث ، متعرّض قافله‌ها شدند و بدين ترتيب امنيت از ميان رفت . در اين سوى ، شمارى از غارتيان شهرى يا لصوص هم اوضاع را در مكه ناامن كردند ، به طورى كه براى حفاظت شهر نياز به نگهبان‌هاى شبانه پيش آمد . چيزى نگذشت كه شورشيان ، خود را تسليم كردند . شريف سعد براى سه سال امارت كرده ، به رغم نيكى فراوانش در حق اشراف - منهاى موردى كه ذكر شد - و اتفاق و يگانگىاش با اهالى ، تمايلى به كنار آمدن با رؤساى ترك آن ناحيه نداشت و اختلافات شديدى آن هم در نوع خاص خود با صنجق جده محمد پاشا داشت . بسا علت آن كراهت وى از كارگزاران تركى بود كه بر همه چيز تسلط داشتند . صنجق جده تلاش‌هايى را بر ضد وى در دارالخلافه انجام داد و توانست فرمان عزل او و امارت عبداللَّه بن هاشم از آل بركات را بگيرد . شريف سعد حاضر به واگذارى امارت نشد و سپاه صنجق او را در محاصره گرفت . ديگر سپاهيان ترك هم بر ضد وى وارد عمل شدند و او توپ‌هايى را در نزديكى باب العتيق « 2 » و در مسعى نصب كرد . در

--> ( 1 ) . إفادة الأنام ، خطى . ( 2 ) . منزل‌سعد در دارالشفاء در سمت‌باب العتيق بوده وبسا سالن‌الشفاء به‌مناسبت‌نام‌خانهء او به اين نام ناميده شده است .