أحمد السباعي (مترجم: رسول جعفريان)

419

تاريخ مكة (از آغاز تا پايان دولت شرفاى مكه "1344 ق")

حسن بن ابى نمى با كناره‌گيرى ابونمى ، حسن در امارت مكه استقلال يافت و با درايت و قدرت به حلّ و فصل امور مشغول گشت . او در كفايت چيزى از پدر كم نداشت ، جز آن كه تسامح و عدالت خواهى او بيشتر بود . وى تلاش كرد تا از زياده‌طلبى اشراف و روش‌هايى كه در اين باره پدرش باب كرده بود بكاهد ، اما صاحبان امتيازات به مرور ايام بر اين روش‌ها عادت كرده بودند و اين را حق طبيعى خود مىدانستند تا از ديگران ممتاز باشند . به همين دليل ، تلاش‌هاى او در اين باره ناكام ماند . عثمانىها هم در اين دوره ، مصلحت خويش را در اين مىديدند تا در سياست داخلى مكه مداخله‌اى نكنند و به همين مقدار كه نام و فرمانشان در تأييد امير مكه بر منابر خوانده شود ، بسنده نمايند . حسن بن ابى نمى نخستين كسى بود كه در اسناد ، اين عبارت را مىنوشت : « يجرى على الوجه الشرعي والقانون المحرّر المرعي » . بعد از وى امراى مكه به اين روش ادامه دادند . همين طور در انتهاى گزارش‌ها اين را مىنوشت : « يجاب على سؤاله زاد اللَّه فى نواله » « 1 » كه اين دلالت بر سلامت نفس و پاكى روح او بود . او پايين « انهاء » ها تنها مهرش را مىزد و روى اقارير اسمش را مىنوشت ، اما مهر نمىزد . « 2 » وى خانه‌اى با نام « السعاده » درست كرد كه برابر خانهء ام‌هانى و باب اجياد بود كه در توسعهء جديد مسجد در جنوب غربى آن ، داخل در مسجد شد . « 3 » فرزندان برادرش ثقبه هم خانه‌اى به نام « الهناء » در همسايگى « السعاده » در سمت جنوب بنا كردند . بعدها خانهء السعاده محل سكونت زيد و بركات دو تيره از اولاد ابونمى شد كه شرح آن خواهد آمد . در روزگار حسن ، به سال 996 كليد كعبه كه آن زمان سدانت آن با عبدالواحد شيبى

--> ( 1 ) . إفادة الأنام ، خطى . ( 2 ) . منائح الكرم ، ج 3 ، صص 378 - 379 . ( 3 ) . در باره اين خانه بنگريد : منائح الكرم ، ج 3 ، ص 432 .