أحمد السباعي (مترجم: رسول جعفريان)

409

تاريخ مكة (از آغاز تا پايان دولت شرفاى مكه "1344 ق")

مكه در روزگار عثمانى ترك‌ها قبايل كوچ‌نشينى بودند كه سرزمين‌شان حدّ فاصل شمال چين تا درياى سياه و از سيبرى به سمت هند و ايران بود ، جايى كه امروزه آن را تركستان مىناميم . از مشهورترين طوايف ترك در روزگار عباسيان در ماوراء النهر ، سغد ، فرغانه ، اشروسنه ، و اهل شاش ( تاشكند امروزى ) بودند . اسلام در پى فتح بخارا و سمرقند در دورهء اموى به آنان رسيد . سپاه اسلام با آنان نبرد كرد و سپس در ازاى پرداخت پول با آنان مصالحه نمود . در دورهء عباسيان ، شمارى از اين قبايل به مرور به سمت غرب آسيا حركت كردند . برخى از آنان به شهرهاى اسلامى رسيدند و خليفهء عباسى آنان را براى حفاظت از خود استخدام كرد . وى اوّلين كسى بود كه آنان را به كار گرفت و پس از وى ديگر خلفاى عباسى به استخدام آنان در سپاه پرداختند . آنان با نشان دادن لياقت و كفايت ، از ديگر سپاهيان ممتاز بودند . مهاجرانى گريخته از تنگناها و سختىهاى ابعاد مختلف زندگى كه در محيط تازه‌اى كه به آن هجرت كرده‌اند ، خود را در مسيرى متفاوت مىيابند ، و از خودگذشتگى مىكنند ، آن‌چنان كه اين مسأله به صورت يك عادت اصيل در ميان آنان در مىآيد و از اين جهت آنان را در اين از خودگذشتگى ، ممتاز مىسازد . ما در روزگار خود برخى از مغربىها را ديديم كه به استانبول مهاجرات كرده ، برخى از سلاطين از آنان به عنوان محافظان خود استفاده كردند و اينان نيز در خدمت‌گزارى فانى مىشوند . همچنان كه برخى از مهاجران افريقاى جنوبى كار حراست از اشراف مكه را عهده‌دار