أحمد السباعي (مترجم: رسول جعفريان)

374

تاريخ مكة (از آغاز تا پايان دولت شرفاى مكه "1344 ق")

به نوشتهء بلوغ القرى ، « 1 » به دنبال درگذشت وى ، اندوه تمامى مكه را پر كرد و اهالى در گروه‌هاى فراوان طى شش روز به خواندن جزءهاى قرآن مشغول بودند . برخى از زنان هم موى خويش را پريشان كرده ، براى مدتها تمامى آن بلاد را ماتم و عزا گرفت و كار خريد و فروش در بازارها تعطيل شد . از جملهء كارهاى او تأسيس رباطى در مكه براى فقرا و جايى براى آب‌رسانى در نواريه « 2 » و ميان راه جده - مكه بود كه اوقاف زيادى براى آنها اختصاص داد . « 3 » محمد بن بركات افزون بر دختران ، شانزده پسر داشت كه مشهورترين آن‌ها بركات ، احمد ، جازان ، هزاع ، قايتباى ، على و راجح بودند . سه نفر اوّل ، مكه را عرصهء منازعات و تاخت و تاز خود بر سر امارت قرار دادند و به خاطر آن ترس و وحشت عظيمى آن بلاد را فرا گرفت كه بدان اشاره خواهيم كرد . فرزندان محمد بن بركات گذشت كه محمد فرزندش بركات دوم را در امارت شريك خويش ساخت . طبيعى بود كه وى پس از وفات پدر به امارت برسد و رسيد و روز يازدهم محرم 903 كه روز وفات پدر بود ، جشن گرفت . وى خبر را به قايتباى سلطان چراكسه در مصر فرستاد . او هم در چهارم ربيع دوم او را تأييد كرده ، برادرش هزاع را با او شريك گردانيد . « 4 » هزاع اتفاق ميان آن دو ، بيش از يك سال طول نكشيد و پس از آن اختلاف بالا گرفت . هزاع خشمگينانه به ينبع رفت و از آن‌جا به دوستان خودش در ميان چراكسهء مصر نامه

--> ( 1 ) . بلوغ القرى ، ج 1 ، ص 1021 . ( 2 ) . نام سرف ، جايى ميان تنعيم و وادى فاطمه است . ( 3 ) . اتحاف فضلاء الزمن ، ج 1 ، ص 289 . ( 4 ) . منائح الكرم ، ج 3 ، ص 102 .