أحمد السباعي (مترجم: رسول جعفريان)

294

تاريخ مكة (از آغاز تا پايان دولت شرفاى مكه "1344 ق")

عباسيان ياد شود . مدتى بعد فقط براى ملك مسعود دعا مىكرد . « 1 » بعد از رفتن ملك مسعود ، يك بار ديگر حسن بن قتاده با جمع‌آورى برخى از قبايل قصد حمله به مكه را كرد تا آن را از دست نايب ملك مسعود درآورَد . سپاه او در حديبيه ( شُمَيْسى ) « 2 » فراهم آمدند . اما ابن الرسول « 3 » نايب مسعود در مكه او را شكست داد . حسن بن قتاده به بغداد گريخت و همان جا مرد و در مشهد كاظمين دفن شد . « 4 » تلاش امير مدينه براى آزاد سازى مكه در سال 622 قاسم حسينى امير مدينه تلاش كرد تا مكه را از دست نايب ملك مسعود بيرون آورد . شايد اين كار با توصيهء سلطان مصر صورت گرفت . وى با لشكرى عظيم به مكه آمد و يك ماه آن را محاصره كرد ، اما بدون نتيجه بازگشت . « 5 » ياقوت مسعودى ابن الرسول تا سال 626 در مكه حكومت كرد . پس از آن وى به يمن بازگشته به جاى او ياقوت بن عبدالله مسعودى نيابت مكه را عهده‌دار شد . اين تغيير در جمادىالثانى آن سال بود . وى خود را امير الحاج و الحرمين و فرماندهء جنگ در مكه و مدير اموال سپاه مىناميد . « 6 »

--> ( 1 ) . إفادة الأنام ، خطى . ( 2 ) . جايى در نزديكى مكه در راه جده و در فاصلهء 20 كيلومترى مكه . ( 3 ) . نامش عمر بن رسول و از فرماندهان ملك مسعود ايوبى در يمن بود . وى توانست در فرماندهى خود موفق شده ، پس از درگذشت ملك مسعود خود را شاه يمن بخواند و نفوذ ايوبيان را در يمن از ميان ببرد و دولت رسولى را كه به نام خود اوست ، تأسيس كند . اين دولت بيش از دو قرن بر يمن حكمرانى كرد و پايه‌هاى نخست آنان روى دوش اكراد و مماليك بود . بعد از آن روى يمنىها تكيه كردند . ( 4 ) . منائح الكرم ، ج 2 ، ص 292 . ( 5 ) . همان . ( 6 ) . شفاء الغرام ، ج 2 ، ص 199 .