أحمد السباعي (مترجم: رسول جعفريان)

278

تاريخ مكة (از آغاز تا پايان دولت شرفاى مكه "1344 ق")

ساخت . « 1 » همين طور ناودانى در سال 541 به كعبه اهدا كرد و در سال 532 كعبه را با پارچه‌هاى نرم و نازك پوشاند كه هيجده هزار دينار مغربى هزينه برداشت . « 2 » همين طور ابونصر استرآبادى پردهء سفيدى از توليد هند در سال 446 براى كعبه تهيه كرد . فاطميان ، كعبه را با پارچه ديباج سفيد مىپوشاندند ، در حالى كه عباسيان براى پردهء كعبه از پارچهء سياه كه شعار عباسيان بود استفاده مىكردند ، چيزى كه تا به امروز مانده است . « 3 » شيخ باسلامه در كتاب عمارة المسجد « 4 » مىنويسد ، تصوّرش بر اين است كه مقامات اربعه در مسجد بين قرن‌هاى چهارم و پنجم ، يعنى دوره‌اى كه ما اكنون در آن بحث مىكنيم ايجاد شده است . دليلش آن كه مورخان و سفرنامه نويسانى كه پيش از آن مسجد را وصف كرده‌اند و آخرين آنها صاحب عقد الفريد است ، چيزى از اين بابت اظهار نكرده‌اند . اين در حالى است كه ابن جبير در سفرنامهء خود كه به سال 578 نوشته از آن سخن گفته و معناى آن اين است كه اندكى پيش از آن ايجاد شده بوده است . به نظرم ، اظهار نظر باسلامه درست نيست ؛ زيرا باور من اين است كه به همراه ديگر نوآورىها ، اين هم مربوط به زمان فاطميان است . امامان مذاهب و از جمله امام زيديه متفرق نماز مىخواندند . حنبلىها امام نداشتند . ما در بحث خود در بارهء دورهء ايوبىها در بارهء وصف ابن جبير نسبت به مقامات اربعه و كيفيت نماز خواندن ائمهء مذاهب سخن خواهيم گفت .

--> ( 1 ) . رباط رامشت كه از آنِ اين مرد ايرانى بود ، در سال 529 وقف براى همهء صوفيان شد . اين رباط در سال 802 آتش‌گرفت كه شريف حسن بن عجلان در سال 852 آن را تعمير كرد . بنگريد : العقد الثمين ، ج 1 ، ص 119 ؛ شفاء الغرام ، ج 1 ، ص 332 ؛ منائح الكرم ، ج 3 ، ص 54 ( متن و پاورقى ) . على بن عبدالقادر طبرى ( م 1070 ) در باره او مىنويسد كه وى درى براى كعبه هم درست كرد كه سال 541 آن را به مكه آوردند . بنگريد : الأرج المسكى ، ص 151 . در بارهء تحولات بعدى اين رباط و آتش‌سوزى در آن و تعميراتى كه براى بازسازى آن صورت گرفت بنگريد : الإعلام بأعلام البيت اللَّه الحرام ، ص 219 . « ج » ( 2 ) . البداية والنهاية ، ج 12 ، ص 264 ( تحقيق على شيرى ) . ( 3 ) . همان . ( 4 ) . ص 225 .