كجا مىرفتند ، همراهىشان مىكردند . البته ما بايد برخى از آنان را كه اهل تواضع بودند استثنا كنيم ، كسانى كه بدون حاجب برابر مردم ظاهر مىگشتند ، و براى رسيدگى به دادرسى عامه و گرفتن حق ضعفا و مظلومان ، جلوس داشتند . مكهء اين دوره ، شاهد برخى تقسيمات ادارى بود كه در مصرِ فاطمى مرسوم بود . به جز قاضى و بيت المال و بريد و محتسب ، كسى ناظر بازار بود . همين طور شرطه كه مسؤول امنيت بود . يك نفر هم فرمانده سپاه و شخص ديگرى صاحب باب الاماره بود . بيشتر اين كارها در قصرهاى مخصوصى كه پشت دارالندوه قرار داشت انجام مىگرفت . برخى هم در طبقات زيرين خانه‌هاى امرا بودند . منازل بيشتر آنان هم در نزديكى دارالندوه در محله‌اى كه در حال حاضر شاميه ناميده مىشود ، قرار داشت . رؤسا معمولًا با جلال و جبروت بودند و بالاترين موقعيت ، از آنِ قاضى و امام و خطيب مسجد بود . به نظرم استقبال از خطيب و تجميل منبر با پارچه‌هاى زرباف و ايستادن خدام در برابر منبر و نشستن كسانى بر برخى پله‌هاى منبر تا در پى دعاهاى خطيب در صور بدمد - چيزهايى كه پيش از آمدن آل سعود شاهدش بوديم - ترديدى نيست كه از ساخته‌هاى همين دوره بوده است كه مردم متأثر از كارهاى فاطميان بودند . از ديگر ساخته‌هاى اين دوره ، دستورات حاكم فاطمى در سال 396 است كه گفته بود ، وقت بردن نام وى در خطبه ، مردم از جاى برخيزند . اين از عادات آنان بود كه در مصر وجود داشت و وقت نام بردن از خليفه در مسجد يا ديگر اجتماعات و بازار مىايستادند . اين به رغم آن بود كه گفته شده است ، فاطميان هيچ كس را مجبور به پذيرش مذهب خود نمىكردند . « 1 » مكهء اين دوره ، شاهد برخى از اعياد و جشن‌ها ، علاوه بر اعياد دينى بود . مانند عيد

--> ( 1 ) . عبقرية الفاطميين ، ص 18