أحمد السباعي (مترجم: رسول جعفريان)
195
تاريخ مكة (از آغاز تا پايان دولت شرفاى مكه "1344 ق")
ترك بود . « 1 » معتصم چندان به اشناس اعتماد كرد كه وقتى اشناس عازم حج شد ، خليفه ، امارت هر شهرى را كه او در آنجا وارد مىشد به او واگذار مىكرد تا به مكه برسد و بازگردد . به همين جهت ، وقتى وارد مكه شد ، امير آنجا گرديده ، نامش بر منابر برده شد . اما محمد بن داود بن عيسى از وى در برگزارى حج نيابت كرد . محمد بن داود تا پايان خلافت معتصم در سال 227 و برخى از سالهاى خلافت واثق يا همهء آن ، همين موقعيت را داشت . « 2 » غارت بنوسليم در سال 230 شمارى از بنوسليم به قصد غارت برخى از شهرهاى حجاز « 3 » به آن مناطق حمله كرده به تباهى و غارت بازارها پرداختند و آزارشان به شمار فراوانى از مردم رسيد . آنان به راهزنى پرداخته و به سپاه والى مدينه هم حمله كردند . در سال 230 ، واثق سپاهى را به فرماندهى يكى از تركها با نام بغاى كبير به حجاز فرستاد . وى پنجاه نفر آنان را كشت و يك هزار نفر را كه به شرّ و فساد شهرت داشتند اسير كرده در مدينه زندانى كرد . « 4 » بنوسليم به طور معمول نزديك به مدينه ، در حرّهء بنوسليم زندگى مىكردند و طايفهاى از قيس عيلان بودند كه به قدرت و كثرت شهره بودند . به باور من اين نخستين شورش غيرسياسى است كه قبايل بدوى حجاز طى تاريخ دورهء اسلامى دست به آن زدند
--> ( 1 ) . بنگريد : تاريخ الخلفاء ، جلالالدين سيوطى ، ( تصحيح محمد محيى الدين عبدالحميد ، قم ، رضى ، 1370 ش ) ، صص 334 - 335 . ( 2 ) . از تركهاى مشهورى كه معتصم از آنان كمك گرفت مىتوان به افشين ، اشناس ، ايتاخ و وصيف اشاره كرد . بنگريد : تاريخ طبرى ، ج 10 ، ص 307 . ( 3 ) . مقصود شهر الجار است كه آن زمان ، حكم جده امروزى را داشت . بنگريد به كتاب من با نام معجم معالم الحجازمدخل مربوطه ( عاتق ) . ( 4 ) . در بارهء تعداد كشتهشدگان و مجروحان اختلاف است . بنگريد : محاضرات خضرى ، الدولة العباسية ، ص 249 .