ابن هشام در بارهء معاذ بن جبل مىنويسد : رسول خدا صلى الله عليه و آله در روز فتح مكه وى را به عنوان قاضى مكه منصوب كرد ، درست همان وقت كه عتاب بن اسيد را امير مكه گردانيد . ما از دانش معاذ بن جبل و امتيازات علمى او آگاهيم و اين را هم بايد نوعى ديگر از انواع بهره‌مندىهاى علمى مكيان به لحاظ تعليم و تربيت به شمار آوريم . اين كه كتاب‌هاى تاريخى اشاره به اعزام معاذ بن جبل به يمن براى آموزش مردم دارند ، منافاتى با آنچه كه در بارهء اقامت وى در مكهء پس از فتح گفته شده است و طبعاً استفادهء مكيان از دانش او در آن وقت ، ندارد . طبرى مىافزايد : رسول صلى الله عليه و آله هُبَيرة بن شبل ثقفى را هم با وى شريك گردانيد . « 1 » ابن حجر در الإصابه گويد : هبيره در سال فتح - سال هشتم هجرت - ولايت مكه را داشت و زمانى كه رسول صلى الله عليه و آله از طائف برگشت ، امارت مكه را به عتاب سپرد .

--> ( 1 ) . منائح الكرم ، 1 : 502 . « ج »