على قاضى عسكر
62
تخريب و بازسازى بقيع به روايت اسناد (فارسى)
پارهاى اسناد پراكندهء موجود در بايگانى وزارت امور خارجهء جمهورى اسلامى ايران ، مبيّن اين واقعيت است كه ظاهراً مخالفت مدرس با حضور در كنفرانس خلافت اسلامى شدت گرفته و همين امر سبب ترديد شيعيان برخى از كشورهاى ديگر شده بوده است . « 1 » با انتشار فتواى جمعى از علماى وهّابى ، داير بر وجوب ويرانى قبور و عدم زيارت اماكن مقدسه و انعكاس آن به ايران ، موجى از خشم و نفرت ، جهان اسلام را فراگرفت و سبب شد تا بسيارى از كشورهاى مسلمان ، به دعوت مدرس ، از حضور در كنفرانس چشم بپوشند . وى گفته بود : « بنده تصور نمىكنم كه اجتماع حقيقى از طرف ملل و دول اسلامى بشود ؛ مثلًا از سوريه تا بهحال هنوز جواب به او ( ابنسعود ) ندادهاند و گمان نمىرود كسىبرود ، مگر اينكه از سورىهايى كه در مكه هستند در انجمن حاضر شده . . . از عراق و فلسطين و الجزاير و ريف و تونس و تركيه و افغان و غيرهم هيچ آثارى نيست . » تشكيل كنگره خلافت ليكن با تلاشهايى كه صورت گرفت ، كنگرهء خلافت در اول ذىقعده 1344 ه . ق . / 13 مه 1926 با حضور گروهى اندك آغاز
--> ( 1 ) . فصلنامهء تاريخ روابط خارجى ، سال دوّم شمارهء 9 صص 29 تا 33