حسن حسين زاده شانه چى
52
اوضاع سياسى اجتماعى و فرهنگى شيعه در غيبت صغرى (فارسى)
همين موضوع با امام ، مىگويد كه امام فرمود : به خدا سوگند او چنان غيبتى خواهد داشت كه در آن از هلاكت نجات نيابد مگر كسى كه خدا او را بر امامتش ثابت قدم نگاه داشته و در دعا براى گشايش كار او موفق گردانيده باشد . « 1 » همچنين در ديدارى كه يعقوب بن منقوش با امام عليه السّلام داشت ، آن حضرت پس از معرفى فرزند خويش ، دربارهء غيبت وى مطالبى را به او گوشزد كرد . براى موسى بن جعفر بغدادى نيز قضيهاى مشابه اين پيش آمد . « 2 » بدين ترتيب امام عليه السّلام با در نظر گرفتن جوانب مختلف و رعايت احتياط لازم ، زمينه را براى امامت فرزند خويش و آمادگى جامعهء شيعه براى غيبت حضرت مهدى ( عج ) فراهم نمود . با درگذشت « 3 » امام عسكرى عليه السّلام در سال 260 ق در سن 27 يا 29 سالگى ، دوران امامت و غيبت امام دوازدهم آغاز شد . درحالىكه دستهاى از شيعيان بر اين باور بودند كه حضرت عسكرى عليه السّلام فرزندى نداشت . 2 . ب ) مهدى عليه السّلام از ولادت تا غيبت امام مهدى عليه السّلام فرزند حضرت عسكرى عليه السّلام و دوازدهمين امام شيعيان ، بنا به قول مشهور در سال 255 ق ديده به جهان گشود و چنانكه از مجموع روايات در اين باب به دست مىآيد ، اين ولادت تا مدتى بهطور كامل مخفى نگاه داشته شده ؛ اما به تدريج امام عسكرى عليه السّلام آن را براى برخى نزديكان و اصحاب خاص ، و سپس شيعيان مورد اعتماد آشكار ساخت . علل پنهان داشتن خبر ولادت حضرت مهدى عليه السّلام ، چنانكه پيشتر اشاره شد ، تلاش و تصميم عباسيان براى از
--> ( 1 ) . صدوق ، همان ، ص 384 . ( 2 ) . همان ، ص 407 و 409 . پيشتر هم به مواردى از اين قبيل اشاره شد . ( 3 ) . در منابع تصريح نشده كه امام يازدهم را به شهادت رساندند ، ولى باتوجه به شواهد و قرائن و بهخصوص اينكه حكام عباسى بارها قصد جان آن حضرت را داشتند ، اين امر محتمل و بلكه قطعى است .