حسن حسين زاده شانه چى
336
اوضاع سياسى اجتماعى و فرهنگى شيعه در غيبت صغرى (فارسى)
عناوين ، توسط احمد بن محمد بن حسين قمى نوشته شد . « 1 » عيسى بن مهران نيز كتابى به نام الفضايل داشت . « 2 » نوادر نوعى ديگر از كتابها ، كه تدوين آنها از پيش از غيبت صغرى در بين علماى شيعه مرسوم بود ، كتابهايى با عنوان « نوادر » است . اين كتابها ، مجموعهاى از اخبار و روايات نادر و قابلتوجهى بودند كه نويسنده به سليقهء خود در موضوعات معينى ، و گاه بدون در نظر داشتن موضوعى خاص ، گردآورده بود . شمارى از محدثان بنام اين دوره ، كتابهايى با اين نام نوشتند ، بهطورى كه بالغ بر ده كتاب با عنوان « النوادر » از ايشان نام برده شده است ؛ از جملهء آنها النوادر حسن بن على زيتونى « 3 » ، النوادر احمد بن ابى زاهر قمى « 4 » ، النوادر احمد بن محمد بن سيّار « 5 » و كتاب حميد بن زياد كوفى « 6 » ، كه كتاب بزرگى بود ، مىباشند . طب در روايات امامان ، احاديث بسيارى وجود دارد كه به مسائل بهداشتى و درمانى مربوط مىشوند . در اينگونه روايات ، دستورهاى بهداشتى جهت سلامتى و جلوگيرى از بيماريها بيان شده و نيز به خواص دارويى و درمانى بسيارى از خوراكىها و راههاى معالجهء برخى بيماريها اشاره شده است ، از اينرو برخى عالمان شيعه ، بعضى تأليفات خود را به تدوين احاديث طبى و بهداشتى فوق الذكر اختصاص دادند . تدوين اينگونه كتابها به زمان ائمه عليهم السّلام مىرسد و در
--> ( 1 ) . همان ، ص 90 . ( 2 ) . همان ، ص 297 . ( 3 ) . همان ، ص 62 . ( 4 ) . همان ، ص 88 . ( 5 ) . همان ، ص 80 . ( 6 ) . همان ، ص 132 .