بسيارى از مسلمانان ، به صورت يك باور عمومى و واقعه‌اى مسلّم و حتمى در آورده بود كه به وقوع آن ايمان داشتند . اين امر را مىتوان از بهره‌بردارىهاى منفى برخى از فرقه‌هاى منشعب از تشيع دريافت كه براى جلب توجه عمومى و جذب پيروانشان به مسأله غيبت تمسك جسته و بدان استناد مىكردند . از آغاز اولين انشعابات فرقه‌اى در تشيع ، گروه‌هايى ظهور مىكردند كه به‌گونه‌اى به غيبت امام معصومى كه درگذشته بود و يا كسانى كه خود امامشان مىپنداشتند ، قائل مىشدند تا از اين طريق بتوانند آراء و انديشه‌هاى خود را محقق سازند و هواداران و پيروانى براى خود فراهم كنند و البته چه بسا برخى از مدعيان غيبت از صميم دل و ايمان قلبى و اعتقاد ناشى از برداشت‌هاى نادرست و درك ناصحيح از روايات منقول در باب غيبت چنين عقيده‌اى را ابراز مىكردند . به نقل كتب فرقه‌شناسى ، نخستين فرقه‌اى كه اظهار نمودند كه امامشان غايب گرديده است سبائيه ، پيروان عبد الله بن سبأ بودند كه دربارهء امام على عليه السّلام ، انديشه‌هاى افراطى و غلوآميزى داشتند و حتى انكار امام نيز در باور آنان تأثيرى نبخشيد و در نهايت آن حضرت گروهى از ايشان را مجازات كرد . « 1 » آنان با شهادت امير المؤمنين عليه السّلام اعلام نمودند كه على عليه السّلام از دنيا نرفته ، بلكه غايب شده و پيش از روز قيامت باز خواهد گشت و زمين را از عدل و داد پر خواهد كرد و در حقيقت به غيبت و رجعت آن حضرت معتقد شدند . « 2 » كيسانيه دومين فرقه منشعب از تشيع ، و قائل به امامت

--> ( 1 ) . اشعرى ، المقالات و الفرق ، ص 200 درباره حقيقت وجود عبد اللّه بن سبأ و پيروانش ر . ك : عسكرى ، عبد الله بن سبأ . ( 2 ) . اشعرى ، مقالات الاسلاميين ، ج 1 ، ص 85 ، وى مىگويد : وقتى خبر شهادت امام على عليه السّلام به عبد اللّه بن سبأ در مدائن رسيد بانگ برداشت : اى دشمن خدا دروغ مىگويى ، به خدا قسم اگر مغز سرش را در كاسه‌اى بياورى و هفتاد نفر عادل بر مرگ او گواهى دهند ، سخنت را نمىپذيريم و يقين داريم كه او نمرده و كشته نشده و نمىميرد تا بر تمام زمين مسلط شود . . . . شعرى ، المقالات و الفرق ، ص 200 و نوبختى ، فرق الشيعه ، ص 22 .