بيشترين استادان و مشايخ وى از علماى شيعهء ماوراء النهر و خراسان بودند كه مشهورترين ايشان محمد بن مسعود عياشى ، احياگر مكتب علمى شيعه در سمرقند بود . كشّى از شاگردان خاص عياشى محسوب مىشود . از ديگر مشايخ او در اين حوزه ، حمدوية بن نصير كشّى و ابن قتيبهء نيشابورى هستند . وى هم‌چنين از محضر علمى برخى استادان مكتب قم ، مانند ابن قولويه و سهل بن زياد آدمى رازى و بسيارى ديگر بهره گرفت . شيخ طوسى وى را به‌عنوان دانشمندى مورد اعتماد و استاد در رجال و اخبار توصيف كرده است . « 1 » كشّى ظاهرا تصانيف عديده‌اى داشته ، كه معروف‌ترين آن‌ها و تنها كتاب او كه از تطاول روزگاران مصون مانده ، كتاب رجال مىباشد . اين كتاب كه اثرى سترگ و پر مطلب ، ليكن بدون ترتيبى معين بوده ، توسط شيخ طوسى پيرايش و ويرايش شد و با افزودن اضافاتى بدان ، با نام اختيار معرفة الرجال بازنويسى گرديد . آن‌چه از كتاب كشّى به دست ما رسيده همين مقدار است و اصل كتاب از بين رفته است . در هرحال اين كتاب ، قديمىترين منبع رجالى شيعى مىباشد كه برجاى مانده و حاوى اطلاعات ارزنده‌اى و يكى از چهار كتاب رجالى متقدم شيعه به شمار است . « 2 » ابو سهل اسماعيل بن على نوبختى ( 237 - 311 ق ) وى بزرگ متكلمان اماميه در بغداد و شخصيت ممتاز ايشان بود و در زمان خويش بر همهء دانشمندان خاندان نوبختى تقدم داشت . « 3 » در مجلس او ، متكلمان بغداد گرد مىآمدند و به بحث و نظر مىپرداختند . ابو سهل ، كاتبى بليغ و شاعرى توانا محسوب مىشد و در دستگاه خلافت عباسى مقامات ادارى داشت ، ليكن اعتبار و شهرت او به سبب فرهيختگىاش در علم كلام بود . موقعيت خاص وى در

--> ( 1 ) . طوسى ، رجال ، ص 497 و همو ، الفهرست ، ص 403 . ( 2 ) . ر ك : همو ، اختيار معرفة الرجال . ( 3 ) . همو ، الفهرست ، ص 31 .