حسن حسين زاده شانه چى
294
اوضاع سياسى اجتماعى و فرهنگى شيعه در غيبت صغرى (فارسى)
گروهى از ايشان براى او پيغام فرستاده ، از وى خواستند تا به شهر قم بيايد و در آنجا اقامت كند ؛ ولى او نپذيرفت و اظهار داشت كه دوست دارد در شهرى كه از اهل بيت بيگانهترند ، به ترويج علوم اهل بيت بپردازد . « 1 » ابن هلال ثقفى ، از فقيهان بزرگ و از محدثان بنام عصر غيبت و استاد بسيارى از راويان و محدثان اين عصر محسوب مىشد . در كتب رجال ، تأليفات بسيارى از وى نام برده شده است كه مجموع آنها به 55 كتاب مىرسد . بخش عمدهء اين آثار در تاريخ و سرگذشت ائمه عليهم السّلام و مشاهير و معاريف شيعه و تاريخ و اخبار مربوط به دشمنان اهل بيت و مخالفان ايشان مىباشد . وى همچنين كتابهايى در مباحث امامت و آثارى در فقه شيعه به رشتهء تحرير درآورد . « 2 » از آثار متعدد وى ، تنها كتاب الغارات در طى ساليان متمادى مصون مانده و از برخى كتابهاى وى مانند كتاب المعرفه و كتاب مقتل امير المومنين عليه السّلام ، در پارهاى از آثار علما چون اعلام الورى طبرسى ذكرى به ميان آمده است . « 3 » كتاب الغارات او با همت دانشمند فقيد ، محدث ارموى تصحيح و با مقدمات مفصلى چاپ شده است . موضوع كتاب ، شرح حملات غارتگرانهاى است كه عمال معاويه به دستور وى ، پس از واقعهء صفين در نواحى مرزى عراق و شام ترتيب مىدادند . « 4 » ثقفى در مقدمهء كتاب خود نكات مهم و قابل توجهى را بيان داشته و شيوهء بيطرفانهء او در بيان مطالب ، موجب شده است كه اقوال او در اين كتاب مورد پذيرش علماى اهل سنت نيز قرار گيرد ، بهطورى كه از آن بهعنوان يك مصدر تاريخى در نوشتههاى خود استفاده كردهاند .
--> ( 1 ) . طوسى ، الفهرست ، ص 12 . ( 2 ) . همانجا و نجاشى ، همان ، ص 16 . ( 3 ) . دوانى ، مفاخر اسلام ، ج 1 ، ص 456 . ( 4 ) . ر ك : ثقفى ، الغارات .