ابن اشكيب است . حسين بن اشكيب در سمرقند شاگردانى داشت و از آن جمله محمد بن وارث سمرقندى مىباشد كه راوى كتاب‌هاى ابن اشكيب بود و ابن قولويه قمى از او روايت كرده است . « 1 » از ديگر رجال سمرقند و هم عصر ابن اشكيب ، بايد به جعفر بن محمد بن ايوب سمرقندى اشاره نمود كه از جمله محدثان به شمار مىرفت و به قولى امام هادى عليه السّلام را درك كرد . او كتاب‌هاى متعددى به رشتهء تحرير درآورده بود . كتاب‌ها و روايت‌هاى او را عياشى و كشّى روايت نموده‌اند . « 2 » جعفر بن محمد ، معروف به كشى هم از عالمان حوزه سمرقند و از مردمان كش و از وكيلان امام عليه السّلام بود با اين حال از ائمه عليهم السّلام به‌طور مستقيم روايت نكرده است . وى از مشايخ روايت عياشى و ابو عمرو كشى محسوب مىشود . « 3 » محمد بن نصير سمرقندى نيز از شاگردان احمد بن محمد بن عيسى قمى و از مشايخ عياشى و ابو عمرو كشى بود و به علم و دانش فراوان شهرت داشت . برادر او حمدويه را نيز بدين امور ستوده‌اند . « 4 » از ديگر شخصيت‌هاى بارز شيعه در سمرقند ، محمد بن مسعود عياشى را مىتوان نام برد كه حوزهء علمى اين شهر را بايد مرهون فعاليت‌هاى علمى وى دانست . او از بزرگ‌ترين عالمان شيعه در اين ناحيه بود كه از مذهب تسنن به تشيع گرويد . استادان وى گروهى از محدثان بغداد ، قم و كوفه ، از جمله ابن فضال ، طيالسى و حسين بن عبيد الله قمى بودند . عياشى شاگردان بسيارى تربيت كرد و خانهء او در سمرقند ، محلى بود كه همواره اهل علم ، براى استنساخ و قرائت يا

--> ( 1 ) . ر ك : ابطحى ، تهذيب المقال ، ج 4 ، ص 449 . ( 2 ) . همان ، ص 353 . ( 3 ) . طوسى ، رجال ، ص 458 و خويى ، معجم رجال الحديث ، ج 4 ، ص 131 . ( 4 ) . طوسى ، همان ، ص 417 و خويى ، همان ، ج 17 ، ص 299 .