عمر به بغداد مهاجرت كرد و دو سال آخر عمرش را در اين شهر گذرانيد . افزون بر اين‌ها ، نبايد از مراودات عالمان ديگر مراكز و حوزه‌ها با حوزهء بغداد غافل ماند . يكى از مراكز مهم آموزشى شهر بغداد ، در كنار خانه‌هاى عالمان كه هميشه پذيراى خيل دانش‌پژوهان بودند ، مسجد براثا از مساجد قديمى بغداد را بايد نام برد كه در محلهء براثا قرار داشت و براى شيعيان از حرمت و قداست ويژه‌اى برخوردار بود . برخى بناى آن را به امام على عليه السّلام نسبت داده‌اند . « 1 » اين مسجد محل تجمع شيعيان و مذاكرات و مباحثات آنان به شمار مىرفت و گاه منشأ بروز درگيرىهايى بين شيعيان و سنيان مىشد و بارها مورد هجوم و ويرانى واقع گرديد . « 2 » رى حوزهء علمى شهر رى نيز حوزه‌اى نوپا و به شدت تحت‌تأثير مكتب قم بود . تشيع اصيل ، در اواخر قرن دوم هجرى در رى ظهور كرد و از همان زمان ، ارتباط گروه اندك شيعيان اين شهر با ائمه عليهم السّلام آغاز شد . نخستين روايتى كه از اين ارتباط سخن گفته دربارهء ديدار برخى شيعيان رى با امام كاظم عليه السّلام است . از سخن امام عليه السّلام خطاب به شيعيان اهل رى در اين روايت مىتوان دريافت كه حاكم وقت شهر ، شيعه بوده است كه در پردهء تقيه و پنهان داشتن مذهب خود ، از شيعيان حمايت مىكرد . در ميان اصحاب امام كاظم عليه السّلام ، چندين نفر ملقب به رازى هم وجود دارند كه اين افراد يا اهل رى بودند و يا در آن سكونت داشتند . از جملهء اين افراد حسين بن محمد رازى ، على بن عثمان رازى و عمرو بن عثمان رازى هستند . « 3 » در ميان

--> ( 1 ) . ابن حوقل ، صورة الارض ، ص 216 و بعضى عقيده داشتند آن حضرت در محل اين مسجد نماز خوانده است . بغدادى ، تاريخ بغداد ، ج 1 ، ص 90 . ( 2 ) . ر . ك : همان و ابن جوزى ، المنتظم ، ج 13 ، ص 247 و موسوى ، زندگى سياسى و فرهنگى شيعيان بغداد ، ص 36 - 38 . ( 3 ) . ر ك : مسند امام كاظم عليه السّلام ، ج 3 ، ص 366 و 470 و 483 .