حسن حسين زاده شانه چى

247

اوضاع سياسى اجتماعى و فرهنگى شيعه در غيبت صغرى (فارسى)

كردند وى در پاسخ ، نقطه‌نظرات مفوّضه را در نسبت دادن خلق و رزق به ائمه عليهم السّلام تكذيب نمود و آن‌ها را از شئون ذات مقدس الهى برشمرد . « 1 » توجه به اين‌كه نائبان خاص در ارتباط با امام عليه السّلام هستند و مىتوانند از طريق تماس با امام عليه السّلام مشكلات و مسائل علمى و عقيدتى را حل و فصل كنند ، نوعى يقين و اطمينان را براى شيعيان در گفتار آن‌ها پديد مىآورد كه پذيرش سخنان نائبان را براى آن‌ها بدون هيچ شك و ترديدى امكان‌پذير مىكرد . وقتى كه يكى از شيعيان دربارهء علت تسلط دشمنان بر امام حسين عليه السّلام ، از حسين بن روح سؤال نمود وى پاسخ مفصل و قانع‌كننده‌اى به او داد ، به نحوى كه راوى آن يقين كرد كه اين جواب از خود او نيست . او مىگويد : در اين‌كه او اين پاسخ‌ها را از جانب خود مىگويد ترديد كردم ولى بدون اين‌كه سخنى بگويم او گفت كه اين را از اصل - يعنى از حضرت حجت ( عج ) - شنيده است . « 2 » اين اطمينان و يقين ، آرامشى را پديد مىآورد كه از شدت بحران پيش‌آمده مىكاست . همين امر دقيقا در همهء مسائل علمى عصر غيبت ، به جهت اشراف نسبى نائبان خاص مصداق مىيافت . نواب خاص در راستاى جلوگيرى از انحرافات عقيدتى ، بر نقل روايات و منقولات كمابيش نظارت داشتند . براى نمونه مىتوان به وضعيت پس از ظهور شلمغانى اشاره كرد . پس از صدور توقيع از ناحيهء مقدسه مبنى بر ذمّ و لعن وى ، يكى از مسايلى كه راويان با آن روبرو بودند ، نقل روايات و كتاب‌هاى او بود ، ليكن حسين بن روح با استناد به گفتار امام يازدهم عليه السّلام اين مشكل را رفع نمود . او در اين‌باره به سئوال‌كننده چنين گفت :

--> ( 1 ) . طوسى ، الغيبه ، ص 178 . ( 2 ) . صدوق ، كمال الدين ، ص 507 .