آمده است و در فقرات متعددى ضمن درخواست از خداوند براى اتمام دوران غيبت امام و رفع ظلم و ستم فراگير دشمنان دين ، از خدا طلب مىكند كه ايمان و يقين شيعيان را به وجود امام غايب ، در اين دوران سخت ، افزايش داده و آنان را از ياوران آن حضرت و تقويت‌كنندگان حكومت وى در ايام ظهورش قرار دهد . « 1 » به نظر مىرسد فرازهاى عالى و پرمعناى اين دعا مىتوانسته است نقش بسزايى در حفظ و تحكيم عقايد عامهء شيعه داشته باشد ، به‌طورى كه محمد بن عثمان بر خواندن مداوم آن تأكيد مىورزيد . دوران حساس و طولانى نيابت محمد بن عثمان تا زمان وفات وى در سال 305 ق ادامه يافت . او در طى اين دوران در عين رعايت جوانب احتياط و تقيه ، فعاليت‌هاى ارزنده‌اى در هدايت جامعهء شيعه و سازماندهى سيستم وكالت انجام داد . جسد وى را پس از مرگ در خانه‌اش در سمت غربى بغداد در خيابانى كه به كوفه منتهى مىشد به خاك سپردند . « 2 » 3 . نائب سوم و حوادث دوران او ( 305 - 326 ق ) وكلاى امام عليه السّلام در بغداد انتظار داشتند پس از وفات نائب دوم ، يكى از چهره‌هاى سرشناس شيعه در بغداد ، به نام جعفر بن محمد بن متيل به نيابت منصوب گردد ؛ اما محمد بن عثمان در بستر بيمارى ، درحالىكه ابن متيل و ابن روح و ديگر وكيلان بر گرد او حاضر بودند ، رو به ابن متيل كرد و گفت : من مأمور شدم كه به ابو القاسم حسين بن روح وصيت كنم . « 3 » تعيين حسين بن روح به نيابت ، با هيچ واكنش مخالفى روبرو نشد و همگان از جمله جعفر بن متيل آن را پذيرفتند . حسين بن روح از خاندان نوبختى بود كه از

--> ( 1 ) . صدوق ، همان ، ص 512 . ( 2 ) . طوسى ، همان ، ص 238 . ( 3 ) . صدوق ، همان ، ص 503 .