ب ) پژوهش‌هاى جديد در پژوهش‌هاى معاصر ، آثار ارزنده‌اى پديد آمده‌اند كه هركدام به يكى از مباحث موردنظر توجه داشته‌اند . كتاب تاريخ سياسى غيبت امام دوازدهم نوشتهء جاسم حسين ، كه از اولين و بهترين پژوهش‌هاى جديد در اين موضوع است ، بيشتر بر مسايل سياسى اين دوران متمركز شده است ، اگرچه توجه مؤلف به تاريخ نواب اربعه و اشاره به فرقه‌گرايى در اين عصر قابل‌توجه است . كتاب تاريخ غيبت صغرى نوشتهء محمد صدر نيز همين‌گونه است كه در باب مسايل اجتماعى و فرهنگى اين عصر مطالبى عرضه نكرده است ، هرچند در اين كتاب ، علىرغم حجم كم آن ، سعى شده تا محدوده بحث از كتاب فوق الذكر بازتر شود با اين حال همانند آن توجه زيادى به مسايل اجتماعى و فرهنگى نشده است . هم‌چنين كتاب تاريخ عصر غيبت نگاهى تحليلى به عصر غيبت امام دوازدهم نوشته پور سيد آقايى و ديگران را نيز بايد از جمله اين آثار برشمرد . از پژوهش‌هاى ارزنده در موضوع تاريخ غيبت صغرى كه اطلاعات ارزشمندى دربر دارد ، كتاب سازمان وكالت از محمد رضا جبارى است كه به‌طور مفصل به بحث دربارهء وكيلان و نائبان امام دوازدهم در غيبت صغرى و نقش آنان در جوامع شيعى پرداخته است و مطالب آن در اين باب بسيار سودمند مىباشد . چنان‌كه ملاحظه مىشود در آثار مذكور به‌طور عمده ، جاى مباحث اجتماعى و فرهنگى جامعهء شيعه خالى است ؛ اما در تحقيقات ديگرى كه به‌طور كلى به تاريخ تشيع عنايت داشته‌اند و يا در باب دولت‌هاى شيعى ، مناطق شيعه‌نشين و يا شخصيت‌هاى شيعه مذهب نوشته شده‌اند ، به‌طور پراكنده به اين مباحث پرداخته شده است در اين زمينه هم‌چنين مىتوان از منابع جديد و رجالى ، چون اعيان الشيعه ، فهرست‌ها ، چون الذريعه الى تصانيف الشيعه ، كتب كلامى - تاريخى ، مانند الغدير و نيز دايرة المعارف‌ها بهره برد .